Into the wild… met de schoolbus!

‘Het is  7 uur in de ochtend – ruim 3 uur voor zonsopgang – en een ijskoude 20 graden onder nul. We staan te wachten langs de kant van de weg in Hossa, vlakbij het gelijknamige Nationale Park, Finland, 800 kilometer ten noorden van Helsinki, vlak onder de poolcirkel en op een boogscheut van de Russische grens. Denk bevroren meren, besneeuwde bomen, oorverdovende stilte, ‘s nachts prachtige sterrenhemels zonder ook maar de minste lichtvervuiling en overdag een zachte middagzon die alles in pastelkleuren onderdompelt.

De schoolbus naar Kuusamo is wat later. Blijven bewegen is de boodschap om het niet koud te krijgen. Door het zeer beperkte aanbod openbaar vervoer in deze streek van Finland, pendelen we mee met de plattelandskinderen die in Kuusamo naar school gaan. Daar wachten we enkele uren tot de school uit is, om dan met een andere schoolbus verder te reizen naar onze volgende bestemming, into the wild: het Oulanka National Park.

Langs de Great Bear Trail, één  van de meest iconische meerdaagse wandeltochten in Scandinavië, hiken we ons een weg door de Finse winter. Met die typisch Finse forest skies – kort en breed voor in de diepsneeuw, lijkt de tocht een beetje een combinatie van sneeuwschoenwandelen en langlaufen. Voor onze bagage is de pulka (trekslee) best wel handig!

Na meer dan twee weken weg van alles gaan we terug richting beschaving. We wachten ’s ochtends op de schoolbus. Maar die komt écht niet deze keer. Is er geen school? Hebben we als slechte scholieren de bus gemist? We proberen te liften. Na twee uur is er slechts één auto gepasseerd. Na zeven kilometer wandelen bij min 25 besluiten we toch maar een taxi te bellen. Het moet gezegd: de beschaving blijft comfortabel dichtbij in het Hoge Noorden van Finland!’

Het waren Hanne Hendrickx en Alexander Nestler die in januari naar met de trein en de boot naar Finland trokken en ons bovenstaand verhaal stuurden. Onderaan de foto’s vind je ook nog enkele praktische tips van Hanne en Alexander! Zelf ook ergens de koude getrotseerd zonder vliegen? Blijf reisverhalen sturen via [email protected] of facebook!

Zelf naar Finland in de winter, de zomer, de herfst of de lente?

  • Het doet er eigenlijk niet toe welk seizoen je kiest, in Finland is het toch bijna altijd winter, volgens de hilarische facebookpagina Very Finnish Problems dan toch.
  • Met Finnlines vaar je van Lübeck naar Helsinki in 29 uur! Boek een comfortabele kajuit of ga lowbudget en boek enkel een zitplaats (wel alleen mogelijk in de zomer). Reis je met een Interrail, dan heb je recht op korting. Wij betaalden €500 heen en terug voor 2 personen, met kajuit (én zonder auto). In Lübeck ben je op 8 uurtjes met de trein, via Brussel, Keulen en Hamburg.
  • Finse treinen zijn heel comfortabel en niet duur en er zijn ook nachttreinen!
  • Op deze website vind je alle info over langeafstandsbussen in Finland. De lokale schoolbussen worden hier wel niet vermeld.
  • De Finse Nationale parken hebben buitengewoon goede faciliteiten, van dayshelters en kampvuurplaatsen tot open wilderness hutten, die gratis beschikbaar zijn voor iedereen, ook in de winter. Je kan ook hutjes huren als je ergens langer dan één nacht ergens wilt verblijven. Deze hutjes hebben vaak een sauna en een klein keukentje. Neem kaarsen mee voor de winter, elektriciteit is er meestal niet!
  • De Finnen zijn vrij vertrouwd met AirBnB, ook in de meer afgelegen regio’s vind je accommodatie.

OPEN BRIEF AAN GEERT NOELS: Schoenmaker-Econoom, blijf bij je leest

Het klimaatdebat begint de laatste tijd meer op een stellingenoorlog te lijken in plaats van op een zoektocht naar de oplossingen voor een planetaire crisis. Een stuk van Geert Noels in De Tijd van 15 februari, ‘Uw vliegtrip is groener dan uw koelkast’ is wat ons betreft jammer genoeg een exemplarisch voorbeeld van een contraproductieve bijdrage in een debat onder hoogspanning. Met Zomer Zonder Vliegen pleiten we voor feitelijkheden, nuance en bedachtzaamheid, in plaats van slogantaal in snelle columns. We hebben de tekst van Noels grondig geanalyseerd en aan een fact-check onderworpen, u vindt deze uitgebreide analyse in bijlage.

Er is de laatste tijd veel verschenen in de media omtrent de vraag ‘moeten we ons als burgers schuldig voelen als we het vliegtuig nemen?’ We zijn ervan overtuigd dat sommige discussies moéten gevoerd worden – bijvoorbeeld omtrent het belang van individuele verantwoordelijkheid vs. structurele maatregelen. Toch betreuren we ten stelligste de vele onwaarheden, halve waarheden en boutades die de ronde doen en de impact van het vliegverkeer op de klimaatopwarming lijken te minimaliseren. Ook Geert Noels verwijt in zijn stuk in De Tijd de ‘klimaatkerk’ de ecologische voetafdruk van de luchtvaartsector te overschatten.

In bijlage vindt u een weergave van de tekst van Noels, waarbij we getracht hebben heel gestructureerd – punt per punt, zin per zin – de argumenten die Geert Noels aanhaalt te duiden, te weerleggen of minstens in vraag te stellen. We duiden niet alleen op het verkeerdelijk gebruikte cijfermateriaal in het stuk, maar maken ook onze bezwaren kenbaar tegen de achterliggende visie die Noels hanteert – zijn wereldbeeld is het onze niet. Uiteraard staven we onze tegenargumenten met relevant bronnenmateriaal. We zijn tot slot niet te beroerd om hiaten in onze kennis te erkennen.

We hopen met onze uitgewerkte kritiek het debat te voorzien van waar het nood aan heeft: nuance en feitelijkheden. We staan open voor constructieve reacties, niet enkel van Geert Noels zelf, maar van iedereen die opmerkingen of aanvullingen heeft – in welke richting dan ook.

Toby Lauwerier en Frederik De Roeck, Zomer Zonder Vliegen

Lees de bijlage hier:

Zomer Zonder Vliegen vs. Geert Noels – een kritische analyse

 

De nostalgie voorbij: fietsen over oude spoorwegen

Het statige Grand Hotel de France in Pierrefitte-Nestalas ligt een beetje verloren aan de rand van het stadje, recht tegenover het voormalige stationsgebouw en vlakbij een anonieme KMO-zone. Ooit kon je vanuit deze uithoek van Frankrijk, ten zuiden van Lourdes aan de voet van de Pyreneeën een rechtstreekse trein naar Parijs nemen. Nu komt in het station al bijna 40 jaar geen enkele trein meer, de sporen werden opgebroken en er loopt nu een blinkend fietspad over het tracé vanuit Lourdes  – goed voor 20 kilometer freewheelen. Stilte voor de storm, de machtige Col du Tourmalet wenkt.

Van in de Basse Normandie tot in de Languedoc, van in de Elzas tot in de L’Aquitaine: in heel provinciaal Frankrijk fietste ik de afgelopen jaren over voormalige spoorwegen. Overal pakken de regionale toeristische diensten groots uit met nieuwe voies vertesparadepaardjes vrij van gemotoriseerd verkeer en met meestal slechts erg bescheiden stijgingspercentages.

In 1882 lagen alleen al in Frankrijk 26.000 kilometer spoorwegen, in de jaren ‘20 van vorige eeuw al meer dan 40.000 kilometer en nog eens een slordige 30.000 kilometer smalspoorwegen. Drie kwart van het land lag op minder dan 10 kilometer afstand van een station. Honderd jaar later blijft van het Franse spoornet nog amper 30.000 kilometer over, niet zo gek veel meer als 140 jaar geleden. Bovendien worden nog eens vele duizenden kilometers spoor bedreigd met sluiting

Fietsen over oude spoorwegen? Het nodigt uit tot veel meer dan enkel wat nostalgie, geschiedenis is niet vrijblijvend. Hele regio’s van Frankrijk zijn totaal onbereikbaar geworden zonder auto. De gilets jaunes hebben geen enkele boodschap aan de prestigieuze voies vertes. Trage treinvakanties naar de Pyreneeën zijn vervangen door snelle citytrips naar Malaga, Rome en Praag en veertien dagen naar de andere kant van de oceaan. In de tweede helft van de 20ste eeuw werd vanuit een rotsvast en lovenswaardig vooruitgangsoptimisme gekozen voor een massale afbouw van spoorweginfrastructuur, de toekomst was aan de auto en het vliegtuig. Het bleek een historische vergissing die ons vandaag met een zware erfenis opzadelt.

Een verhaal met winnaars en verliezers, in dit verhaal is de fietser de winnaar. Het is nog maar de vraag welke prijs we daar voor met z’n allen voor betalen. Zal er ooit opnieuw een trein naar Pierrefitte-Nestalas rijden?

Zelf fietsen over oude spoorwegen?

  • Los van de historische kanttekening, is fietsen over oude spoorwegen natuurlijk buitengewoon fantastisch en ontspannend. Fietsen met kinderen wordt ineens heel wat haalbaarder en veiliger over de verkeersvrije paden en ook als minder getrainde fietser geraak je al eens ergens. Bovendien zijn zeer veel fietspaden over oude spoorwegen goed voorzien van rustplaatsen en andere accommodatie – iets drinken in een cafeetje in een voormalig stationsgebouw, iemand?
  • Niet enkel in Frankrijk wordt zwaar ingezet op fietsinfrastructuur over oude spoorwegen. Dit artikel op de website van de Nederlandse fietsersbond geeft je een zeer leuk overzicht voor verschillende andere landen.
  • Op deze site vind je misschien wel het meest complete overzicht van oude spoorlijnen – in België en daarbuiten – die een tweede leven kregen als fietspad.
Les balcons de France – oude spoorweg tussen Chalons-sur-Saône and Macon

Zomer Zonder Vliegen: your chance for romance?

Valentijnsprimeur: een zomer zonder vliegen is niet alleen goed voor het milieu, het kan ook goed zijn voor je liefdesleven. Auteur en journaliste Hilde Martinez is fan van Zomer Zonder Vliegen en samen met relatietherapeute Mieke Mievis schreef ze Hart gezocht – 15 manieren om een lief te zoeken. Mievis heeft die 15 manieren ook allemaal zelf getest, gewikt en gewogen. Als uitsmijter geeft het boek nog 10 methodes die naar verluidt ook werken. Saved the best for last, methode 10: NEEM HET OPENBAAR VERVOER. We lazen onder andere het volgende:

Bijna één op de vier Belgen geeft toe ooit geflirt te hebben op de trein. Eén op de twintig koppels zouden mekaar hebben leren kennen via het openbaar vervoer. Je hoeft niet ver te zoeken naar een openingszin. ‘Waar moet jij naartoe?’ is in dit geval een gepaste vraag. Ga gerust naast of tegenover de persoon zitten waarin je geïnteresseerd bent. Ook het missen van je aansluiting hoeft vanuit dating-oogpunt geen ramp te zijn. Wie weet verschijnt door de vertraging wel plotseling de liefde van je leven voor je op het perron. Alweer is de openingszin een makkie: ‘Heb jij ook je aansluiting gemist?’

Waar moede gij naartoe? Die vraag op het vliegtuig stellen zou inderdaad nogal onnozel zijn! En oogcontact zoeken gaat op een trein toch nog net iets gemakkelijk dan op een vliegtuig.  En geef toe, de tijd dat vliegen nog wel iets romantisch had ligt al ver achter ons. Een overbevolkte Ryanairvlucht of een ouderwetse romantische reis met de nachttrein deze zomer, wat zal het worden?

Zomer Zonder Vliegen, de zomer van je leven – your chance for romance!

‘Hart gezocht’ is uitgegeven bij Houtekiet. 

We moeten eens praten over… Nederland (❤!)

We hebben het met Zomer Zonder Vliegen nog niet zo vaak over Nederland gehad. Raar eigenlijk, want we hebben een expert ter zake in onze crew: Peter Paul, geboren en getogen boven de Moerdijk. Hallo, Peter Paul? We willen wel eens een weekendje naar de buren, wat is voor jou de ultieme bestemming daar?

Peter Paul: “Oh ironie, ondanks alles is Dordrecht toch mijn nummer 1.  Sinds mijn geboorte op dit eiland tussen rivieren riep ik tegen iedereen die het wilde horen dat ik er zo snel mogelijk weg zou gaan.  En toch, voor een kort tripje bij de buren is Dordrecht misschien wel dé ideale bestemming: een typisch Nederlands stadje in handig formaat, op maar een half uurtje rijden van de grens en met genoeg natuur en cultuur voor een fijn weekendje uit.

 

Enkele hoogtepuntjes: Villa Augustus is een oud industrieel gebouw dat is omgebouwd tot gezellig en hip hotel-restaurant waar ze hun eigen groenten en kruiden verbouwen in de tuin. Stiekem trots… ik ga ik er altijd met vrienden heen, die enkele keer ik nog in Dordrecht ben. Het Dordrechts Museum geeft een mooi overzicht van de Nederlandse schilderkunst met werk van Van Gogh tot en met de lokale zondagsschilders. Het Nationaal Park De Biesbosch is een beschermd natuurgebied en het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa.  Voor mij is het een brok jeugdsentiment: ik ging er vroeger samen met mijn ouders altijd bevers kijken in de beverburcht.”

 Thumbs up voor de bevers, misschien is het door hen dat klein Peter Paultje zijn liefde voor de natuur ontdekte. Met een beetje overdrijving, werd  daar in de Biesbosch de kiem voor Zomer Zonder Vliegen al gelegd?

Vlaamse Regering voert vliegtaks voor vogels in

De Vlaamse Regering heeft gisteren met grote eensgezindheid een akkoord bereikt over de veelbesproken vliegtaks voor vogels, een gemeenschappelijk plan van de minister van Leefmilieu Joke Schauvliege en de minister van Dierenwelzijn Ben Weyts. Alleen de partij Groen stemde tegen, en enkele SPA-leden onthielden zich. Met de vliegtaks voor vogels komt de Vlaamse Regering tegemoet aan de jarenlange verzuchtingen van de luchtvaartsector.

Schauvliege sloeg gisteren avond al mea culpa in Ter Zake: ‘Achteraf bekeken is het eigenlijk onbegrijpelijk dat het zo lang geduurd heeft. We wisten al vele jaren dat de luchtvaart erg te lijden had onder het grote vogelbestand in het Vlaamse luchtruim. Ik ben fier dat we nu eindelijk een instrument in handen hebben om daar tegen op te treden’. Marc De Scheemaecker, CEO van Brussels Airport treedt haar bij: ‘Het is een belangrijke dag voor ons, die vogels zorgen voor zeer onveilige toestanden en voor een rem op de groei van één belangrijkste economische sectoren van ons land. Piloten moeten regelmatig uitwijken voor grote zwermen vogels. Rond Brussels Airport zijn dat vooral merels en spreeuwen, in Oostende meeuwen en aalschovers heb ik gehoord. Bovendien vliegen die rotbeesten regelmatig in de vliegtuigmotoren, ze schijten het hele luchthaventerrein onder, en ze bouwen nesten in de afvoerkanalen langs de startbanen, waardoor die verstopt geraken.’

Schauvliege: ‘Al in 1979 legde Europa de vogelrichtlijngebieden wettelijk vast, maar die bleken al vanaf het begin heel weinig doeltreffend – de vogels hielden zich helemaal niet aan de gemaakte afspraken. De bruine kiekendief kreeg bijvoorbeeld het vogelrichtlijngebied ‘Klein en Groot Schietveld, De Maatjes, Wuustwezelheide’ in de Provincie Antwerpen toegewezen, maar er werden exemplaren gespot zelf helemaal tot op de luchthaven van Charleroi in Wallonië, meer bepaald in de motor van een toestel van de Poolse low coast maatschappij Wizzair, levensgevaarlijk! Ik heb ontelbare keren aan Europa gevraagd om meer doortastende oplossingen, maar die kwamen er niet, dus namen we vanuit de Vlaamse Regering het heft zelf in handen’.

Ben Weyts vervolledigt: ‘Het is onaanvaardbaar dat het eigenlijk de gewone vliegtuigpassagier is die moet opdraaien voor de grillen van die vogels, die de passagiers opzadelen met vertragingen en een onveiligheidsgevoel. Daarom zullen vanaf nu maandelijkse inningen gebeuren bij Vogelbescherming Vlaanderen, de lokale afdelingen van Natuurpunt en alle andere verenigingen die verantwoordelijkheid dragen in de groei van het vogelbestand. De hoogte van de taks wordt vastgelegd op basis van de resultaten van de tellingen tijdens het jaarlijkse Grote Vogelweekend van Natuurpunt en verschillen van vogelsoort tot vogelsoort. Dat is niet meer dan billijk. Voor trekvogels vragen we een grotere inspanning dan voor bijvoorbeeld de specht, die meestal maar wat op één plek hangt te hangen. Arenden vliegen erg hoog, dus voor hen is ook de taks hoog. Voor duiven is de taks veel lager, want zij zitten meestal opgehokt. Het spreekt bovendien voor zich dat loopvogels vrijgesteld zijn van taks’.

In het oorspronkelijke plan van de Vlaamse Regering gold de taks ook voor sier- en gezelschapsvogels, maar daar kon het sterke lobbywerk van de Vlaamse Vereniging van Houders van Sier- en gezelschapsvogels (VVHSGV) een stokje voor steken. Ook de Koninklijke Belgische Vinkenzettersbond ontsprong de dans. Willy Goris, secretaris van de VVHSGV aan de telefoon: ‘mijn parkiet heeft maar één keer buiten gevlogen, dat was toen mijn vrouw in de lente van 1987 zijn kooitje liet openstaan. Het zou toch totaal oneerlijk zijn dat ik die taks voor hem zou moeten betalen. Gelukkig zag de Vlaamse Regering dat ook in. En wil je mij nu excuseren, want ik vertrek zo dadelijk voor een weekje met mijn vrouw naar Djerba’.

Tienduizend kilometer zonder vliegen: gek of geniaal?

Met de Flixbus van Brussel naar Sofia en met de nachttrein van Sofia naar Istanbul, met de bus tot in Georgië en met de nachttrein naar Yerevan, Armenië. In Turkije, Armenië en Georgië ook nog met een rist lokale busjes en treinen, met taxiritten en met de duim omhoog: Anna Vandecasteele had er wel wat voor over om de verste uithoeken van Europa te ontdekken zonder van de grond te gaan. Inclusief de terugreis naar huis tweehonderdveertig uur reizen-zonder-vliegtuig: hoe voelt dat?

Anna: ‘Zweterig! Het voelde  zweterig, vooral de busrit van Istanbul helemaal naar de andere kant van Turkije  – bijna 1500 kilometer zonder airco. Dat zorgde misschien wel voor enkele zware momenten, maar die vergeet je snel. Achteraf bekeken was het toch vooral lachen. We voelden ons allesbehalve op dodentocht, integendeel, het was een superleuke manier van reizen!

In Armenië waren we bijna drie weken maar in totaal zijn we meer dan zes weken weggeweest. Door niet met het vliegtuig te reizen waren we ons er veel meer van bewust hoe ver van huis we eigenlijk waren, en dat was een fantastisch gevoel. Bovendien kregen we zo ook de kans om twee andere landen te ontdekken – Georgië in de heenreis en een stukje van Turkije tijdens de terugreis. In Georgië  bleven we twee weken en zowel in Izmir als in Istanbul een dag of vier. We hadden tijd, dus waarom dan ook die tijd niet nemen? We stopten waar en wanneer we maar wilden!

Naar Armenië tienduizend kilometer heen en terug zonder vliegen,  gek of geniaal? Het eerste misschien een beetje, het tweede zeker en vast!

Zelf naar de Kaukasus met de voeten dichtbij de grond?

  • Eerlijk is eerlijk, naar Armenië reizen zonder vliegen: het blijft een uitdaging. Een uitdaging dus, geen probleem! Anna: ‘Het kostte wel wat tijd om de route uit te stippelen. Het treinsysteem in Europa? It’s complicated.’ En is dat soms maar niet best zo?
  • Anna en haar vrienden betaalden in totaal wel maar ongeveer 500 euro voor de H/T naar Armenië, dat is waarschijnlijk zelf iets goedkoper dan het vliegtuig, maar doet dat er nog toe? Voor het overige is met het vliegtuig of overland reizen sowieso to-taal onvergelijkbaar, dat had iedereen al begrepen!