Geslaagd met onderscheiding: van vliegschaamte naar treintrots!

Zomer Zonder Vliegen-fan Katrien Vriens maakte in het kader van haar postgraduaat ‘digital content and journalism’ een longread over reizen zonder vliegtuig: van vliegschaamte naar treintrots!  Geïnspireerd door Zomer Zonder Vliegen,  ging Katrien zelf met de bus, trein en boot ging naar Terschelling, Hamburg en Kopenhagen.

Lees én beluister de verhalen van Katrien, maar ook van verontschuldigende vlieger Véronique, fiere fietser met treintrots Jean, relaxte roadtripper Inge, bewuste bootreiziger Reza en tot slot filosoferende fietser (en ZZV’er) Toby hier:

https://readymag.com/1268056

Tropische perfectie, vluchtig geluk

Ik zag de foto passeren op youtube, geen flauw idee waar hij genomen was – het kan zowel in de Caraïben, de Stille Zuidzee of de Indische Oceaan zijn. Het is een archetypisch beeld van het ultieme tropische paradijseiland. Ik word er meestal warm noch koud van, maar deze foto – in combinatie met het dromerige deephouse-deuntje – prikkelde mijn verbeelding. Geen mens te zien op het hagelwitte strand, dat naadloos overgaat in het bijna rimpelloze wateroppervlak van de ondiepe zee. Ik loop in gedachten tot het uiterste puntje van het strand, met mijn voeten het tintelend warme oceaanwater in. De tropische perfectie wordt bijna voelbaar. Door mijn voornemen om niet langer te vliegen ontzeg ik mijzelf deze extatische plek, is het mij dat wel allemaal waard?

Ik zoom uit. Links zie ik houten paalhutten in de zee. Toeristisch resort. Aan de overkant van de baai ligt een cruiseschip voor anker. De betovering is verbroken. De perfectie wordt al snel banaal, eenheidsworst enkel goed voor social media. Met een zweem van fout leedvermaak bedenk ik hoe de plek er zou uitzien in het orkaanseizoen – Omgewaaide palmbomen, afgerukte takken, rommel op het strand.

Ach, ik overdrijf, en dat leedvermaak is  nergens voor nodig. Een tropisch eiland: het moet écht fantastisch zijn. En toch, ik moet er niet zo nodig naartoe. Moet ik de tropische perfectie met mijn eigen ogen gezien hebben om ervan te kunnen houden, om ze naar waarde te schatten, om er desnoods over te dromen? Voor een week of twee naar de andere kant van de wereld vliegen: zou het uiteindelijk voor niet meer dan enkel wat vluchtig, onbetekenend geluk leiden, al vervagend halfweg onderweg naar huis?

Het verlangen om de wereld te zien is één van mijn grootste drijfveren. Ik droom van maagdelijke stranden, ongerepte bossen, blauwe luchten, lange zomerdagen, de eindeloze weg. Maar toch, ik kies mijn dromen zorgvuldig. Ooit ga ik misschien eens voor langere tijd overzee, maar voorlopig is het goed zoals het is in Europa. In Europa, mijn Europa, mijn continent, worden al mijn dromen werkelijkheid.

Aan de Middellandse Zee staan ook palmbomen.

De nachttrein: een liefdesverklaring

“Op een laddertje klimmen om in je slaapbank te sukkelen. Het gestage geraas als sussend achtergrondgeluid terwijl je indommelt. De cadans van de trein, de diepe hartslag van het beest dat over de sporen zuidwaarts vliegt. Af en toe turen in de nacht naar een lichtje. Wat voelt het heerlijk vertrouwd. Net als vroeger, met de intussen afgeschafte rode nachttrein naar Zwitserland.

Woelen in een smal bed. Dooreengeschud worden in perfecte synchronisatie met het schudden van de trein. Een oververhitte coupe door de warmte van vier slapende lijven. Nachtelijk ijsberen op de benauwende gang, de nacht ontdaan van alle menselijke geluiden, en tevergeefs proberen om een verlicht plaatsnaambordje te lezen dat veel te snel voorbijflitst. De machine stopt, trekt zich langzaam weer op gang, stopt weer. De trein kruipt, holt, kreunt, kraakt, steunt, fluistert, piept. Een levend, grommend beest, lijkt het, en ik zit opgesloten in de buik.

De onbetaalbare beloning: wakker worden in Spanje, met een onbeschrijflijk mooie zonsopgang boven de heuvels van Segovia en Madrid er bovenop.”

Zelf ook je liefde verklaren aan reizen zonder vliegtuig? 

  • Het is Lieve Van den Bulck die bovenstaande ode op haar eigen blog schreef en er ons een mailtje over stuurde. Het verhaal is al enkele jaren oud en de nachttrein naar Madrid is niet meer, maar vervangen door een HST-verbinding overdag met minimaal één overstap in Barcelona. Gelukkig of helaas, vraagt Lieve zich af. Het bovenstaande indachtig, voor nostalgische zielen zoals ons in ieder geval doodjammer!
  • Omdat er nooit verhalen genoeg kunnen zijn… doe zoals Lieve en blijf ze delen met ons via [email protected] of een berichtje op facebook, bedankt!

Zonder vliegen rond de wereld: deel II – Routine

Fietsen kunnen we allemaal. Trappen en tranen in de eerste week, maar na de Ardennen is de rest van Frankrijk een fietsparadijs. Een wereldreis starten dicht bij huis laat je langzaam wennen aan veranderingen. Je kan je volledig focussen op jezelf, je fiets en de route. De hittegolf bij vertrek gooit ons al snel in een routine: om zes staan we op en fietsen tot iets na de middag. In een sneltempo koersen we naar Compostela. Zes dagen trappen, een dag rust. Zo wordt het fietsen als een werkdag. De tent opzetten, koken, je fietstenue wassen en douchen, dat hebben we toch wat onderschat. De gedroomde rustmomenten met tijd voor lezen, tekenen of films kijken blijken ook op fietsreis zeldzame momenten om te koesteren.

Aan zeventien kilometer per uur reizen we de wereld rond: de gemiddelde snelheid van fietstoeren of zeilen met de passaatwind. Ritme bepaalt de reis. Tijdens het trappen zien wij, stadskinderen, het platteland in Europa verdunnen. Tijdens het zeilen zien wij, landrotten, de sterren weerspiegeld in de kalme zee en wanen we ons in het heelal. Zo wordt het onderweg zijn de echte reis en onafhankelijk van de bestemming, zoals mijmeren op de bus terwijl het landschap geleidelijk aan voorbijglijdt.

De vluchtige passages doorheen vreemde streken prikkelen onze nieuwsgierigheid. Waarom hangen er altijd plastieken zakken rond bananentrossen in Saint Lucia? We leren heel anders van de wereld en haar mensen. Esther leert dat plastieken zakken zorgen voor een snellere rijping van de bananen en hen beschermen tegen de beestjes en kneuzingen. Ook Vincent verlegt zijn grenzen elke dag én nacht: de eerste wildkampeernacht is voor hem slapeloos. Gelukkig maakt herhaling gewoonte en blijkt niet ieder nachtelijk geluid een rover. Na drie maanden fietsen verkiest Vincent een stranddouche met vlakke plek boven een familiecamping als slaapplek. Eens geïnstalleerd, promoveert onze tent tot een filmzaal of leessalon.

Je kan de reis rond de wereld zonder vliegtuig van Esther en Vincent volgen op hun blog of via facebook of instagram. Deel I van het verhaal vind je hier

Familienieuws!

De conceptie…

Fly Less: our today’s Statement to the Airline Industry!

Peter Paul Vossepoel, campaigner of Zomer Zonder Vliegen (Summer Without Flying), an awareness raising campaign on the climate impact of avation, unanticipatedly took the stage today at the Airlines for Europe Summit 2019 in Brussels. The event brought together Europe’s leading airline CEOs and global aviation leaders to discuss innovations, technologies and working practices to deliver a more profitable, and customer-centric future to the industry. Peter Paul wasn’t allowed to finish our whole statement. You can read the whole statement here. 

Today I am here to ask you: please take into account aviation is the most climate damaging form of transport and one of the fastest growing sources of greenhouse gas emissions!

 

I understand that it’s your job as airlines’ CEO’s to maximize profits, without taking into account the devastating consequences of your business. I  strongly urge you to be concerned about the people suffering from the effects of climate change, today and in the future! While less than 10% of the world population have ever set foot on an aircraft, it is mostly non-flyers who bear the brunt of the climate crisis and the negative effects of airport expansion like land grabbing, noise and health issues. Communities in the Global South, which have barely contributed to the crisis, are affected most. Be part of the solution, not the problem and choose for the many who are suffering the consequences of climate change, not the few who benefit the profits. Climate justice now, STAY GROUNDED!

 

Don’t forget: we are in the midst of climate breakdown, and instead of maintaining business as usual, we should declare a climate emergency and reduce the number of flights drastically! Less flying is the only solution, we need to STAY GROUNDED!

 

I adress Panel 1 and mister Pieter Elbers, CEO of KLM. This morning you’ve talked on how European airlines are transforming themselves to thrive despite threats to their competitiveness, you should have been talking about how the European transport system can evolve into a more sustainable and just transport system. Talk about system change, instead of causing climate change!

Panel 2 and mister Johan Lundgren, CEO of Easyjet, this afternoon you will be talking on the environmental impact of European airspace inefficiencies, you better should stop denying the environmental impact of growing numbers of passengers!

Panel 3 and mister O’Leary, CEO of Ryanair, you will discuss a future vision for European Aviation, you’d better talk about what you can do to reduce the number of flights, what you can do to get people into trains instead of planes and to get your employees ready for the transition!

 

I don’t hesitate to repeat, because this is so important: we are in the midst of climate breakdown, and instead of pretending all that matters is doing business as usual, we must declare the climate in a state of emergency and substantially reduce the number of flights immediately! Less flying is the only solution, we need to STAY GROUNDED!

 

Thank you, have a nice day!

 

Een CO2-neutrale luchthaven: greenwashing voor gevorderden

Brussels Airport verspreidde afgelopen vrijdag een persbericht over de inzet van nieuwe elektrische bussen voor het transport van passagiers op de tarmac. Met de elektrische bussen versterkt de nationale luchthaven haar engagement om haar ecologische voetafdruk te verkleinen, lazen we onder andere. We werden er ook nog eens aan herinnerd dat de luchthaven in 2018 gecertificeerd werd als CO2-neutraal. Applaus op alle stoelen en banken? Mooi niet, hoogstens een kus van de juffrouw voor een staaltje schaamteloze greenwashing.

Ten eerste is CO2-neutraliteit al een erg misleidende term. Het klopt dat de luchthaven maatregelen neemt om de emissie te reduceren door bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen, maar het is helemaal niet zo dat de luchthaven geen CO2 meer uitstoot. Er wordt enkel geïnvesteerd in CO2-compensatieprojecten elders in de wereld – een zeer belangrijke nuance. Over de zin of onzin van compensatie hebben we het met Zomer Zonder Vliegen trouwens nog niet zo vaak gehad. We werken op dit moment nog aan een visietekst, die we binnenkort ook zullen delen en zullen opnemen op onze nieuwe website in april, nog even geduld!

Ten tweede wordt het grote publiek ook op een nog veel meer problematische manier misleid: het grootste deel van de CO2-uitstoot door de luchtvaart gebeurt immers tijdens de vlucht. Slechts 5 % van de totale CO2-impact van de luchtvaart is toe te schrijven aan de operaties op de luchthavens zelf. Aan die ongemakkelijke waarheid gaan de slimme marketingjongens van de luchtvaartindustrie  volledig voorbij in hun poging om zichzelf een groen en duurzaam imago aan te meten.

Oh ja, alles voor de reiziger: er is ook wifi aan boord van de nieuwe bussen, laat Brussels Airport nog weten, oef! Dat doet ons eraan denken: stel je voor dat bomen wifi zouden uitzenden – zouden we dan geen bomen beginnen aanplanten als gekken? Helaas voorzien bomen bomen ons nu slechts van zuurstof, alle CO2-neutraliteit verdorie nog aan toe!

Meer weten over greenwashing voor gevorderden door de luchtvaartsector?

  • Met Zomer Zonder Vliegen maken we deel uit van het internationale netwerk Stay Grounded, een initiatief van de Oostenrijkse ngo Finance and Trade Watch. Zij brachten in 2017 een zeer verhelderend rapport uit over de illusie van groen vliegen. Je vindt het rapport hier, een samenvatting vind je hier

De magie van de alledaagsheid

Het was de avond dat ik Denenmarken binnenreed – onbekend land. De schemering valt in, de temperatuur duikt snel naar beneden – het is al eind september, de zomer is voorgoed voorbij. Ik ril even. In dorpen en aan boerderijen worden de lichten ontstoken. Er komt rook uit de schouwen, luiken worden gesloten.

Door een maar half gesloten gordijn zie ik in één van de huizen een vrouw in de keuken staan. ze lijkt aan de bereiding van het avondmaal te beginnen. Het kan ook een man geweest zijn, maar dat is het punt niet. 

Ik heb geen flauw idee wie die man of vrouw was, maar het ogenschijnlijk banale keukentafereeltje laat mij niet los. Het was een beeld van slechts een fractie van een seconde maar in dat ene beeld lag een hele wereld verscholen, en dat was zowel een heel geruststellende als een overweldigende gedachte. Eén beeld, spiegel van een hele wereld, een wereld van iemand die zijn leven  leidt, een wereld van geborgenheid en vertrouwdheid, een wereld met  vrienden en familie, met rituelen, herinneringen en toekomstplannen. 

Ik was het dorp al lang terug uit en reed de duisternis tegemoet. Ik dacht enkel nog aan thuis, aan mijn eigen wereld, mijn kleine wereld. In alle richtingen heb ik de afgelopen jaren mijn machtige continent doorkruist, op zoek naar grootsheid, bevreemding, een vleugje exotisme en naar wat anders is. De echte magie van reizen onthulde zich misschien pas tijdens de avondlijke passage door dat onooglijke dorpje in een uithoek van Denemarken. Er stond iemand achter een keukenraam.

We zijn allemaal iemand

 

Rond de wereld zonder vliegen: deel I – Start

Esther wou zeilen, Vincent wou fietsen. Esther was al jaren aan het sparen voor de grote reis, Vincent moest er even over denken. Toch zijn we samen vertrokken. Eind juli werden we uitgezwaaid aan de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen. De fiets op, naar Santiago de Compostela. We bleven trappen tot we een boot vonden. Met een Atlantische oversteek in ons zeillogboek, zijn we nu gestrand op het Caribisch paradijseiland van Saint Lucia. We dromen ons nog steeds de wereld rond zonder te vliegen.

De voorbereiding was heftig. Waarschijnlijk kan je met de helft van de input even goed vertrekken. Maar wij bestudeerden en wogen onze uitrusting, We spaarden, rekenden en tekenden volmachten en verzekeringen. Maanden op voorhand was ons ontslag geweten. Het leeggehaalde huurappartement diende als locatie voor het afscheidsfeest, en nadien als kampeerplek tot de vertrekdag. We volgden een fietsherstelcursus, een EHBO-cursus én zeilcursussen. Misschien dragen we daar nu nog de vruchten van. Waarschijnlijk was het slechts een handige manier om onze zenuwen te kanaliseren.

Aangekomen op Saint Lucia – niet voor niets een huwelijksreisbestemming, zitten we misschien te veel stil. Doelloos zitten wachten op een boot en ouderlijk bezoek is alvast geen recept voor romantiek. We zijn ook vierentwintig op zeven samen, maar willen niet steeds hetzelfde. Gaan we met een zeilboot zes maanden eilandhoppen in de Stille Oceaan, of met een containerschip in zeventien dagen naar Japan? Verwachtingen en dromen wegen we af tegen tijd en budget. Nu nemen we alvast het heft in eigen handen en zeilen verder maar het vasteland. Met onze volgende boot bevestigd, genieten we van echte vakantie. Tot in Panama!

Je kan de reis rond de wereld zonder  vliegtuig van Esther en Vincent volgen op hun blog of via facebook of instagram.