De magie van de alledaagsheid

Het was de avond dat ik Denenmarken binnenreed – onbekend land. De schemering valt in, de temperatuur duikt snel naar beneden – het is al eind september, de zomer is voorgoed voorbij. Ik ril even. In dorpen en aan boerderijen worden de lichten ontstoken. Er komt rook uit de schouwen, luiken worden gesloten.

Door een maar half gesloten gordijn zie ik in één van de huizen een vrouw in de keuken staan. ze lijkt aan de bereiding van het avondmaal te beginnen. Het kan ook een man geweest zijn, maar dat is het punt niet. 

Ik heb geen flauw idee wie die man of vrouw was, maar het ogenschijnlijk banale keukentafereeltje laat mij niet los. Het was een beeld van slechts een fractie van een seconde maar in dat ene beeld lag een hele wereld verscholen, en dat was zowel een heel geruststellende als een overweldigende gedachte. Eén beeld, spiegel van een hele wereld, een wereld van iemand die zijn leven  leidt, een wereld van geborgenheid en vertrouwdheid, een wereld met  vrienden en familie, met rituelen, herinneringen en toekomstplannen. 

Ik was het dorp al lang terug uit en reed de duisternis tegemoet. Ik dacht enkel nog aan thuis, aan mijn eigen wereld, mijn kleine wereld. In alle richtingen heb ik de afgelopen jaren mijn machtige continent doorkruist, op zoek naar grootsheid, bevreemding, een vleugje exotisme en naar wat anders is. De echte magie van reizen onthulde zich misschien pas tijdens de avondlijke passage door dat onooglijke dorpje in een uithoek van Denemarken. Er stond iemand achter een keukenraam.

We zijn allemaal iemand

 

De nostalgie voorbij: fietsen over oude spoorwegen

Het statige Grand Hotel de France in Pierrefitte-Nestalas ligt een beetje verloren aan de rand van het stadje, recht tegenover het voormalige stationsgebouw en vlakbij een anonieme KMO-zone. Ooit kon je vanuit deze uithoek van Frankrijk, ten zuiden van Lourdes aan de voet van de Pyreneeën een rechtstreekse trein naar Parijs nemen. Nu komt in het station al bijna 40 jaar geen enkele trein meer, de sporen werden opgebroken en er loopt nu een blinkend fietspad over het tracé vanuit Lourdes  – goed voor 20 kilometer freewheelen. Stilte voor de storm, de machtige Col du Tourmalet wenkt.

Van in de Basse Normandie tot in de Languedoc, van in de Elzas tot in de L’Aquitaine: in heel provinciaal Frankrijk fietste ik de afgelopen jaren over voormalige spoorwegen. Overal pakken de regionale toeristische diensten groots uit met nieuwe voies vertesparadepaardjes vrij van gemotoriseerd verkeer en met meestal slechts erg bescheiden stijgingspercentages.

In 1882 lagen alleen al in Frankrijk 26.000 kilometer spoorwegen, in de jaren ‘20 van vorige eeuw al meer dan 40.000 kilometer en nog eens een slordige 30.000 kilometer smalspoorwegen. Drie kwart van het land lag op minder dan 10 kilometer afstand van een station. Honderd jaar later blijft van het Franse spoornet nog amper 30.000 kilometer over, niet zo gek veel meer als 140 jaar geleden. Bovendien worden nog eens vele duizenden kilometers spoor bedreigd met sluiting

Fietsen over oude spoorwegen? Het nodigt uit tot veel meer dan enkel wat nostalgie, geschiedenis is niet vrijblijvend. Hele regio’s van Frankrijk zijn totaal onbereikbaar geworden zonder auto. De gilets jaunes hebben geen enkele boodschap aan de prestigieuze voies vertes. Trage treinvakanties naar de Pyreneeën zijn vervangen door snelle citytrips naar Malaga, Rome en Praag en veertien dagen naar de andere kant van de oceaan. In de tweede helft van de 20ste eeuw werd vanuit een rotsvast en lovenswaardig vooruitgangsoptimisme gekozen voor een massale afbouw van spoorweginfrastructuur, de toekomst was aan de auto en het vliegtuig. Het bleek een historische vergissing die ons vandaag met een zware erfenis opzadelt.

Een verhaal met winnaars en verliezers, in dit verhaal is de fietser de winnaar. Het is nog maar de vraag welke prijs we daar voor met z’n allen voor betalen. Zal er ooit opnieuw een trein naar Pierrefitte-Nestalas rijden?

Zelf fietsen over oude spoorwegen?

  • Los van de historische kanttekening, is fietsen over oude spoorwegen natuurlijk buitengewoon fantastisch en ontspannend. Fietsen met kinderen wordt ineens heel wat haalbaarder en veiliger over de verkeersvrije paden en ook als minder getrainde fietser geraak je al eens ergens. Bovendien zijn zeer veel fietspaden over oude spoorwegen goed voorzien van rustplaatsen en andere accommodatie – iets drinken in een cafeetje in een voormalig stationsgebouw, iemand?
  • Niet enkel in Frankrijk wordt zwaar ingezet op fietsinfrastructuur over oude spoorwegen. Dit artikel op de website van de Nederlandse fietsersbond geeft je een zeer leuk overzicht voor verschillende andere landen.
  • Op deze site vind je misschien wel het meest complete overzicht van oude spoorlijnen – in België en daarbuiten – die een tweede leven kregen als fietspad.
Les balcons de France – oude spoorweg tussen Chalons-sur-Saône and Macon

Het water is veel te diep, en waarom ik daar boos om ben

Een interview met Bart De Wever op VRTnws. Ik heb het twee keer bekeken en nog eens gelezen ook, zwart op wit. Ik wilde het begrijpen. Hoe diep kan het water zijn tussen mensen? Moest ik met Bart De Wever in gesprek gaan, waar zouden we elkaar vinden? Ik dacht na, over wat mij drijft om morgen aanwezig te zijn in Brussel, samen met tienduizenden anderen. Ik dacht na, en ik probeerde te begrijpen wat Bart De Wever drijft, en wat drijft zijn achterban? Geloven ze echt wat ze geloven maar vooral: wat zegt dat over waarin ikzelf geloof? Voor BDW ben ik een economische doemdenker met een vergiftigde geest, ik geloof in religieuze apocalypsverhalen met een sectair karakter. Ik ga sterven, samen met al mijn vertroebelde vrienden. En zelfs samen met mijn moeder, want ook zij zal aanwezig zijn – seniors for climate!

Al bijna een jaar nu voer ik campagne met Zomer Zonder Vliegen, samen met Peter Paul, Nelson, Annelien, Esther en zovelen anderen die ons actief of stilzwijgend ondersteunen. Ik vertel vanuit mijn eigen ervaringen hoe fantastisch reizen zonder vliegtuig kan zijn, over het trage reizen en het goede leven, de onbekende schoonheid dicht bij huis en het gevoel ver van huis te zijn, ergens in Europa. Voor Bart De Wever zijn we niet meer dan een soort bijbelse onheilsprofeten – “Als men nu al schuldgevoelens moet hebben omdat men op citytrip gaat met het vliegtuig, dan zijn we fout bezig“.

Beste Bart De Wever, we pikken uw verwijten niet langer. We zadelen niemand met schuldgevoelens op – schuld, dat is voor voor katholieken en ikzelf ben alvast geen katholiek. Mijn geest is niet vergiftigd en nee, ik ben niet van plan om terug in een grot te kruipen en het einde af te wachten. Ik ben nog het meest boos dat u twijfelt aan mijn oprechtheid, en aan die van die tienduizenden anderen die morgen in Brussel zullen zijn. Want ja, ik ben oprecht bezorgd, zowel door wat de wetenschap mij vertelt als door wat ik zie en ervaar als ik er (zonder vliegtuig, maar dat is het punt niet) op uittrek in onze wereld – al mijn hele leven lang. Het raakt mij diep – op een bijna religieuze manier als u wil, ik schaam mij er niet voor – om te zien welke voortdurende aanslag we plegen op onze planeet, van het bosje vlakbij mijn huis dat nu parkeerterrein geworden is tot de plastic soup in de Stille Oceaan. Het kan niet, het mag niet, het maakt me triest en dat gevoel is wat mij tot mens maakt, tot deel van de planeet.

Velen van die mensen die morgen in Brussel zullen zijn, nemen waarschijnlijk regelmatig een vliegtuig, maar dat kan mij echt niet schelen. Geloof me, het doet echt niets af aan hun oprechtheid. Ik en mijn collega’s met Zomer Zonder Vliegen, anderen met hun zoektocht naar een zero waste levensstijl of een veganistisch voedingspatroon, mensen die eens meer de auto laten staan en de fiets nemen, het doet er niet toe,  we doen allemaal iets en we inspireren elkaar. Nog eens, het is een zoektocht, een zoektocht die ons uitdaagt onszelf en bij uitbreiding de hele mensheid in vraag te stellen. Maar we brengen allemaal een positief verhaal, dat is het belangrijkste. De toekomst wordt anders en ja, wij worden anders. U zei het zelf al: verandering werkt.

Maar we gaan het niet redden met technologie alleen. Even doorbijten, en flink wiskunde en fysica studeren, maar blijf vooral vliegen, de vliegtuigen worden heus wel snel zuiniger. Dát is wat u zegt en het doet pijn aan mijn oren en ogen. Maar toch ook bedankt, ik ben nog harder gemotiveerd om het positieve verhaal van Zomer Zonder Vliegen met zoveel mogelijk mensen te delen. Je hoort nog van ons, het wordt een fantastische reis!

Een zomer zonder vliegen, de zomer van je leven!

Ook (geen) fan van wat Bart De Wever allemaal zegt? 

  • Met Zomer Zonder Vliegen zetten we in ons tweede seizoen ook de eerste stapjes in de richting van beleidswerk – niet in het minst met het oog op de federale en Europese verkiezingen in mei. Blijf zeker aan boord, je hoort nog van ons! 

Terug naar de kust

De Belgische kust niets voor jou? Think again.

Het was  jaren geleden dat ik nog in het Zwin geweest was. Veel meer dan dat het ooit een zeearm was die tot in Brugge reikte, wist ik ook niet meer.

Het was door een snelle blik op google maps enkele weken eerder dat mijn nieuwsgierigheid gewekt was. Wat ik me afvroeg was eenvoudig: kan je via het strand vanuit Knokke tot Cadzand wandelen – van België naar Nederland, de grens voorbij? Of is het water van de Zwingeul  gewoon veel te diep? En zelfs als de geul te diep is, moet er toch ergens één stukje zijn waar het met een forse sprong of natte voeten wel lukt? Ik had het antwoord snel op internet kunnen vinden, maar wat zou daar de lol van geweest zijn?

Het verlangen om de wereld ontdekken en te herontdekken is er altijd en overal. Ontdekkingsreiziger in het diepst van mijn gedachten, zelf tijdens een wandeling over het strand aan de Belgische kust. Of is het gewoon mijn kinderlijke nieuwsgierigheid die ik nooit ben kwijtgespeeld? Zelfs het feit dat het strand eigenlijk vol met andere mensen liep, deed er niet zoveel toe.

En of je nu van Knokke tot in Cadzand geraakt via de kust zonder natte voeten… Zoek dat maar mooi zelf uit (nee, niet via google)!

Zelf op ontdekking in eigen land? 

  • Op ontdekkingstocht gaan dicht bij huis, een mooi woord daarvoor is micro-adventuring.  Een micro-avontuur, dat beleef je in eigen land, streek, stad of dorp, straat desnoods – geen plek is te min. Het is een avontuur simpel in uitvoering, groots in ervaring, het moet niet veel te kosten en hoeft niet lang te duren – een uur, een dag, een nacht, een weekend.  
  • Adventure is in the eye of the beholder, Je micro-avontuur maak je zelf. Een micro-avontuur beleven, dat gaat ook over het breken van je dagelijkse routine: ga picknicken in het park in plaats van in de bedrijfskantine, ga frisbeeën op het grasveld, neem eens een andere weg naar huis, maak een nachtelijke wandeling, slaap  een nacht in de tuin, neem de trein naar een onbekende plek en fiets terug naar huis, niet is te gek of te onnozel. Gewoon doen!

    Zomer Zonder Vliegen en het Zwin, één front (want vliegen is voor vogels)!

Zoek de fout

Een interview met Joke Schauvliege in de Knack van deze week, we lazen onder andere dit hier:

Ik ben zelf met de trein naar de Klimaattop van Kopenhagen gegaan. Anderhalve dag onderweg, terwijl het met het vliegtuig in twee uur kan. Zo zal het niet lukken”.

Zijn het versprekingen of typefouten, of allebei? Of is het gewoon humor?

Ten eerste: de klimaattop in Kopenhagen (COP15) was in 2009. Ondertussen zijn we 2018 en is COP24 in Polen net achter de rug. Heeft Joke na 2009 de COP’s aan haar voorbij laten gaan? Voor zover we weten vond ze het alvast niet nodig om naar Katowice te gaan. Dat liet ze aan haar collega Marghem over, die ging er heen met een privéjet, I kid you not.

Ten tweede: Beste Joke, er anderhalve dag over doen om met de trein in Kopenhagen te geraken, faut-le-faire! Het kostte ons 30 seconden surftijd op de site van Deutsche Bahn: de kortste reistijd met de trein van Brussel en Kopenhagen is 12 uur en één minuut – drie keer korter dan de tijd die Joke nodig had. Tussen haakjes: in Katowice sta je op nog geen 16u met de trein vanuit Brussel.

Ten derde: de reistijd naar Kopenhagen zou per vlieger slechts twee uur bedragen. We hebben het nagekeken. De effectieve vluchtduur vanuit Zaventem bedraagt inderdaad maar 90 minuten, maar wat met het voor- en natraject en de lange wachttijden op de luchthaven? Een totale reistijd van een uur of vijf lijkt ons realistischer – en al helemaal als je zoals Joke in Evergem moet vertrekken.

Moraal van het verhaal: hoe kunnen we nu van de gewone consument verlangen dat hij kiest voor alternatieven, als zelfs ministers blijk geven van een totaal gebrek aan geloof in diezelfde alternatieven? Schauvliege geeft er – bewust of onbewust – foutieve informatie over en wat Marghem heeft gepresteerd is gewoon te lelijk voor woorden. Terzijde: Schauvliege toont in hetzelfde Knack-interview niet alleen niet de minste blijk van ambitie wanneer het over het beteugelen van de luchtvaart gaat, maar evengoed inzake thema’s zoals de betonstop of de landbouw.

Dus, beste Joke, we hopen dat je in 2019 eens een kijkje neemt op www.zomerzondervliegen.be. Op onze blog en in onze reisgids vind je massa’s inspiratie, ideeën en tips over alternatieven voor je vliegtuigreis. Geloof ons, anderhalve dag uittrekken om in Kopenhagen te geraken, dat hoeft echt niet. Of juist wel, het is maar hoe je het bekijkt… We kunnen het niet genoeg herhalen: de weg is evengoed de bestemming, dus waarom niet eens een tussenstop houden in Hamburg – de tweede stad van Duitsland, zeker de historische Speicherstad is meer dan de moeite waard – of ergens in het weinig bekende Seeland in Denemarken? Er ligt een hele wereld te wachten tussen hier en Kopenhagen!

Goede reis / Gute Reise / Hav en god tur !

Mons Klint, de hoogste krijtrots van Denemarken, in Seeland!

Alors on danse

‘Dansen op de rand van de vulkaan’: geen idee hoe we het feestje dat vandaag plaatsvond in de vertrekhal van Brussels Airport anders kunnen omschrijven. Onze nationale luchthaven heeft bij de start van de grote kerstuittocht voor het eerst in zijn bestaan de kaap van 25 miljoen reizigers bereikt. In 2018 zullen 700.000 meer passagiers via Zaventem gereisd hebben dan in 2017.

Brood en spelen: ‘In de vertrekhal werden de reizigers op weg naar hun gate verwelkomd door een orkest en dansers en mochten ze proeven van een chocoladelolly’, lazen we in de krant. Spanje, Marokko, de Dominicaanse Republiek, Egypte en godbetert, de Kaapverdische eilanden zijn de populairste bestemmingen deze kerstvakantie. De CEO van Brussels Airport zag zijn kans schoon om en passant nog even te vermelden hoe hard de indrukwekkende groeicijfers wijzen op de noodzaak om de capaciteit van de luchthaven te vergroten én het vluchtnetwerk uit te breiden.

Geen woord over de keerzijde van de medaille, het ruikt wat ons betreft bijna naar klimaatnegationisme. Over het steeds grotere aandeel van de CO2-uitstoot van de luchtvaart in de totale wereldwijde uitstoot hebben we het in het eerste seizoen van Zomer Zonder Vliegen al uitgebreid gehad (en wij niet alleen). Geen mens meer die niet weet dat het exponentieel toenemende vliegverkeer steeds belangrijker wordt in de klimaatverandering.

Eerlijk en echt zonder enige vorm van sarcasme: we wensen iedereen een goede reis naar de Kaapverdische eilanden. De gemiddelde wintertemperatuur op de archipel in de Atlantische Oceaan – die de wereld ook de grote Cesaria Evora, the barefoot diva schonk – bedraagt 26 graden. Daar kunnen wij enkel van dromen, maar wat kan het ons verder écht schelen? Dromen is fantastisch en die 26 graden krijgen wij wel binnen een maand of vier. En dit weekend gaan we lekker uitwaaien in de Vlaamse Ardennen of op de Hoge Veluwe. En daarna warme chocomelk, en misschien luisteren we nog eens zachtjes naar Cesaria’s Carnaval De Sao VicenteSão Vicente e um brasilin, Chei di ligria chei di cor….

We moeten met zijn allen anders gaan reizen, bewuster, en ja, soms minder ver. We dagen iedereen uit de alternatieven voor vliegreizen te herontdekken: dát is de boodschap die we met Zomer Zonder Vliegen zullen blijven uitdragen in 2019. Niets zo opwindend als de romantiek van de nachttrein, de magie van de veerboot, het ontdekken van een paradijselijke plek dicht bij huis, het trage reizen.

En ja, misschien zal Brussels Airport volgend jaar dan geen nieuwe recordcijfers kunnen voorleggen. Dat is economisch totaal onrealistisch en een ramp voor de tewerkstelling zegt u? U hoeft niet alles te geloven wat de Marc De Scheemaeckers (voorzitter Brussels Airport) van deze wereld u proberen wijs te maken. Bomen groeien niet tot in de hemel, Brussels Airport wel? Akkoord, het opgeven van een halstarrige economische logica en het op zoek gaan naar alternatieven vraagt durf en moed, maar wat kunnen we anders?

Gaan we dan écht ons geld opeten nadat de laatste boom geveld is?

25 million passengers at Brussels Airport

25 MILLION! 🤩 That’s how many passengers we welcomed this year. This new record sees us join ACI Group 1, the league of airports handling over 25 million passengers a year. Thank you to every passenger travelling through our airport and to all Brussels Airport staff for making this possible! 🙌🏼🍾

Posted by Brussels Airport on Friday, December 21, 2018

 

De magie van de veerboot (2)

Het was een kille, grijze herfstdag, de tweede dag van een weekend fietsen in Nederland. De duisternis valt snel, de temperatuur gaat gevoelig omlaag en het begint te miezeren. Het was een fantastisch weekend geweest – een groots avontuur in pocketformaat. Op het jaagpad langs het kanaal naar Vlissingen ben ik helemaal alleen. De diepblauwe letters aan het terminalgebouw van de ferry naar Breskens lichten fel op – het licht als een warme gloed die mij naar de warmte van thuis doet verlangen. Op de Westerschelde zie ik  in de verte de lichtjes van de haven van Zeebrugge flikkeren. Er is een zeeman aan mij verloren gegaan.

Zelf bootje varen dichtbij huis?

Ben je op zoek naar een combinatie citytrip – natuurbeleving? Wij hebben een supertip… de waterbus!

  • Na Londen, New York en Rotterdam varen er ook in Antwerpen bussen op het water. De waterbus – een halve speedboot – vaart ieder half uur van het Steenplein naar Kruibeke en Hemiksem. Alle info vind je hier
  • Je stapt op in het hart van de stad en nog geen twintig minuten later sta jij aan de rand van de polders van Kruibeke, met zijn 6 vierkante kilometer het grootste overstromingsgebied van Vlaanderen en een fantastisch wandel- en fietsgebied. Ga er heen en verwonder je… natuur en open ruimte in Vlaanderen, het is nog al niet naar de wuppe!

 

In het diepst van mijn gedachten (3): ergens overal

Op de kaarsrechte N57 tussen Rance en Chimay waan ik mij in  Canada, hoewel ik daar nog nooit geweest ben. Aan de metershoge muur rond de betonfabriek langs de invalsweg naar Charleroi word ik teruggekatapulteerd naar het Berlijn van de jaren tachtig, dat ik nochtans enkel ken van foto’s. Op het parkeerterrein van de Carrefour in mijn eigen Gent denk ik terug aan mijn Erasmusjaar in Boekarest. Op een bochtige weg In Luxemburg voel ik mij in Zwitserland, en in Zwitserland in Luxemburg. Op de verlaten tweevaksbaan in Picardisch Wallonië waan ik mij  in Frankrijk en in het Normandische bocagelandschap ben ik terug in Kent in Engeland. De grijze lucht in Zweden ziet er net zo uit als de grijze lucht van thuis en het verwilderde akkerland in het natuurgebied vlakbij huis doet me onwillekeurig terugdenken aan mijn Zweedse dagen.  

Waar ik ook ben, ik ben altijd ergens – een vliegtuig is overbodig. 

Zelf reizen in je eigen hoofd? 

  • Meer inspiratie over hoe je dat aanpakt vind je in deel 1 en deel 2 van ons blogreeksje. 
  • En voor als er niemand kijkt, blijft dit ook nog altijd een dijk van een nummer ;). 

In het diepst van mijn gedachten (2): ontdekkingsreiziger

Ik wandel niet zomaar door een bos, ik ontdek het. Ik rijd niet domweg over een fietspad, ik ontgin het. Ik volg de kaart niet, ik teken de kaart. Ik ben in eigen land, ergens omtrent Sint-Gillis-Waas en Stekene en ik fiets, maar in het diepst van mijn gedachten ben ik een ontdekkingsreiziger, een avonturier, een vrijbuiter en een pionier. Het bord van de bebouwde kom van Lochristi doet me eraan herinneren dat ik bijna thuis ben.

 

Zelf deze zomer op ontdekkingstocht dicht bij huis? 

Zelfs voor ontdekkingsreizigers zijn wegwijzers soms handig en gewoon makkelijk! 

  • Voor de wandelaars zijn er de wandelknooppunten: 35 volledig bewegwijzerde wandelnetwerken in Vlaanderen en een stukje Wallonië (Henegouwen), samen goed voor 9.170 km wandelplezier. Zonder overdrijven: je ontdekt Vlaanderen zoals je het nog nooit zag!
  • Voor de fietsers zijn er de fietsknooppunten: 51063 kilometer in 21946 trajecten in Vlaanderen, Nederland en stukjes van Wallonië – voor levenslang fietsplezier!
  • Voor wie liever ook nog steeds met papieren kaarten op weg gaat: zowel van de wandelknooppunten als de fietsknooppunten bestaat er heel veel papieren kaartmateriaal. Een online overzicht van waar je fietsknooppuntenkaarten kunt kopen vind je hier. Wandelaars kunnen oa. grasduinen op deze site. Ook bij de toeristische diensten van steden en gemeenten en van de provincies kan je heel vaak fiets- en wandelknooppuntenkaarten kopen.
  • …want als je maar in wonderen gelooft, dan kun je heel ver reizen in je eigen hoofd…! Episode 1 van het blog-drieluikje ‘in het diepst van mijn gedachten‘ lees je hier.