Fly Less: our today’s Statement to the Airline Industry!

Peter Paul Vossepoel, campaigner of Zomer Zonder Vliegen (Summer Without Flying), an awareness raising campaign on the climate impact of avation, unanticipatedly took the stage today at the Airlines for Europe Summit 2019 in Brussels. The event brought together Europe’s leading airline CEOs and global aviation leaders to discuss innovations, technologies and working practices to deliver a more profitable, and customer-centric future to the industry. Peter Paul wasn’t allowed to finish our whole statement. You can read the whole statement here. 

Today I am here to ask you: please take into account aviation is the most climate damaging form of transport and one of the fastest growing sources of greenhouse gas emissions!

 

I understand that it’s your job as airlines’ CEO’s to maximize profits, without taking into account the devastating consequences of your business. I  strongly urge you to be concerned about the people suffering from the effects of climate change, today and in the future! While less than 10% of the world population have ever set foot on an aircraft, it is mostly non-flyers who bear the brunt of the climate crisis and the negative effects of airport expansion like land grabbing, noise and health issues. Communities in the Global South, which have barely contributed to the crisis, are affected most. Be part of the solution, not the problem and choose for the many who are suffering the consequences of climate change, not the few who benefit the profits. Climate justice now, STAY GROUNDED!

 

Don’t forget: we are in the midst of climate breakdown, and instead of maintaining business as usual, we should declare a climate emergency and reduce the number of flights drastically! Less flying is the only solution, we need to STAY GROUNDED!

 

I adress Panel 1 and mister Pieter Elbers, CEO of KLM. This morning you’ve talked on how European airlines are transforming themselves to thrive despite threats to their competitiveness, you should have been talking about how the European transport system can evolve into a more sustainable and just transport system. Talk about system change, instead of causing climate change!

Panel 2 and mister Johan Lundgren, CEO of Easyjet, this afternoon you will be talking on the environmental impact of European airspace inefficiencies, you better should stop denying the environmental impact of growing numbers of passengers!

Panel 3 and mister O’Leary, CEO of Ryanair, you will discuss a future vision for European Aviation, you’d better talk about what you can do to reduce the number of flights, what you can do to get people into trains instead of planes and to get your employees ready for the transition!

 

I don’t hesitate to repeat, because this is so important: we are in the midst of climate breakdown, and instead of pretending all that matters is doing business as usual, we must declare the climate in a state of emergency and substantially reduce the number of flights immediately! Less flying is the only solution, we need to STAY GROUNDED!

 

Thank you, have a nice day!

 

Een CO2-neutrale luchthaven: greenwashing voor gevorderden

Brussels Airport verspreidde afgelopen vrijdag een persbericht over de inzet van nieuwe elektrische bussen voor het transport van passagiers op de tarmac. Met de elektrische bussen versterkt de nationale luchthaven haar engagement om haar ecologische voetafdruk te verkleinen, lazen we onder andere. We werden er ook nog eens aan herinnerd dat de luchthaven in 2018 gecertificeerd werd als CO2-neutraal. Applaus op alle stoelen en banken? Mooi niet, hoogstens een kus van de juffrouw voor een staaltje schaamteloze greenwashing.

Ten eerste is CO2-neutraliteit al een erg misleidende term. Het klopt dat de luchthaven maatregelen neemt om de emissie te reduceren door bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen, maar het is helemaal niet zo dat de luchthaven geen CO2 meer uitstoot. Er wordt enkel geïnvesteerd in CO2-compensatieprojecten elders in de wereld – een zeer belangrijke nuance. Over de zin of onzin van compensatie hebben we het met Zomer Zonder Vliegen trouwens nog niet zo vaak gehad. We werken op dit moment nog aan een visietekst, die we binnenkort ook zullen delen en zullen opnemen op onze nieuwe website in april, nog even geduld!

Ten tweede wordt het grote publiek ook op een nog veel meer problematische manier misleid: het grootste deel van de CO2-uitstoot door de luchtvaart gebeurt immers tijdens de vlucht. Slechts 5 % van de totale CO2-impact van de luchtvaart is toe te schrijven aan de operaties op de luchthavens zelf. Aan die ongemakkelijke waarheid gaan de slimme marketingjongens van de luchtvaartindustrie  volledig voorbij in hun poging om zichzelf een groen en duurzaam imago aan te meten.

Oh ja, alles voor de reiziger: er is ook wifi aan boord van de nieuwe bussen, laat Brussels Airport nog weten, oef! Dat doet ons eraan denken: stel je voor dat bomen wifi zouden uitzenden – zouden we dan geen bomen beginnen aanplanten als gekken? Helaas voorzien bomen bomen ons nu slechts van zuurstof, alle CO2-neutraliteit verdorie nog aan toe!

Meer weten over greenwashing voor gevorderden door de luchtvaartsector?

  • Met Zomer Zonder Vliegen maken we deel uit van het internationale netwerk Stay Grounded, een initiatief van de Oostenrijkse ngo Finance and Trade Watch. Zij brachten in 2017 een zeer verhelderend rapport uit over de illusie van groen vliegen. Je vindt het rapport hier, een samenvatting vind je hier

OPEN BRIEF AAN GEERT NOELS: Schoenmaker-Econoom, blijf bij je leest

Het klimaatdebat begint de laatste tijd meer op een stellingenoorlog te lijken in plaats van op een zoektocht naar de oplossingen voor een planetaire crisis. Een stuk van Geert Noels in De Tijd van 15 februari, ‘Uw vliegtrip is groener dan uw koelkast’ is wat ons betreft jammer genoeg een exemplarisch voorbeeld van een contraproductieve bijdrage in een debat onder hoogspanning. Met Zomer Zonder Vliegen pleiten we voor feitelijkheden, nuance en bedachtzaamheid, in plaats van slogantaal in snelle columns. We hebben de tekst van Noels grondig geanalyseerd en aan een fact-check onderworpen, u vindt deze uitgebreide analyse in bijlage.

Er is de laatste tijd veel verschenen in de media omtrent de vraag ‘moeten we ons als burgers schuldig voelen als we het vliegtuig nemen?’ We zijn ervan overtuigd dat sommige discussies moéten gevoerd worden – bijvoorbeeld omtrent het belang van individuele verantwoordelijkheid vs. structurele maatregelen. Toch betreuren we ten stelligste de vele onwaarheden, halve waarheden en boutades die de ronde doen en de impact van het vliegverkeer op de klimaatopwarming lijken te minimaliseren. Ook Geert Noels verwijt in zijn stuk in De Tijd de ‘klimaatkerk’ de ecologische voetafdruk van de luchtvaartsector te overschatten.

In bijlage vindt u een weergave van de tekst van Noels, waarbij we getracht hebben heel gestructureerd – punt per punt, zin per zin – de argumenten die Geert Noels aanhaalt te duiden, te weerleggen of minstens in vraag te stellen. We duiden niet alleen op het verkeerdelijk gebruikte cijfermateriaal in het stuk, maar maken ook onze bezwaren kenbaar tegen de achterliggende visie die Noels hanteert – zijn wereldbeeld is het onze niet. Uiteraard staven we onze tegenargumenten met relevant bronnenmateriaal. We zijn tot slot niet te beroerd om hiaten in onze kennis te erkennen.

We hopen met onze uitgewerkte kritiek het debat te voorzien van waar het nood aan heeft: nuance en feitelijkheden. We staan open voor constructieve reacties, niet enkel van Geert Noels zelf, maar van iedereen die opmerkingen of aanvullingen heeft – in welke richting dan ook.

Toby Lauwerier en Frederik De Roeck, Zomer Zonder Vliegen

Lees de bijlage hier:

Zomer Zonder Vliegen vs. Geert Noels – een kritische analyse

 

Zomer Zonder Vliegen: your chance for romance?

Valentijnsprimeur: een zomer zonder vliegen is niet alleen goed voor het milieu, het kan ook goed zijn voor je liefdesleven. Auteur en journaliste Hilde Martinez is fan van Zomer Zonder Vliegen en samen met relatietherapeute Mieke Mievis schreef ze Hart gezocht – 15 manieren om een lief te zoeken. Mievis heeft die 15 manieren ook allemaal zelf getest, gewikt en gewogen. Als uitsmijter geeft het boek nog 10 methodes die naar verluidt ook werken. Saved the best for last, methode 10: NEEM HET OPENBAAR VERVOER. We lazen onder andere het volgende:

Bijna één op de vier Belgen geeft toe ooit geflirt te hebben op de trein. Eén op de twintig koppels zouden mekaar hebben leren kennen via het openbaar vervoer. Je hoeft niet ver te zoeken naar een openingszin. ‘Waar moet jij naartoe?’ is in dit geval een gepaste vraag. Ga gerust naast of tegenover de persoon zitten waarin je geïnteresseerd bent. Ook het missen van je aansluiting hoeft vanuit dating-oogpunt geen ramp te zijn. Wie weet verschijnt door de vertraging wel plotseling de liefde van je leven voor je op het perron. Alweer is de openingszin een makkie: ‘Heb jij ook je aansluiting gemist?’

Waar moede gij naartoe? Die vraag op het vliegtuig stellen zou inderdaad nogal onnozel zijn! En oogcontact zoeken gaat op een trein toch nog net iets gemakkelijk dan op een vliegtuig.  En geef toe, de tijd dat vliegen nog wel iets romantisch had ligt al ver achter ons. Een overbevolkte Ryanairvlucht of een ouderwetse romantische reis met de nachttrein deze zomer, wat zal het worden?

Zomer Zonder Vliegen, de zomer van je leven – your chance for romance!

‘Hart gezocht’ is uitgegeven bij Houtekiet. 

We moeten eens praten over… Nederland (❤!)

We hebben het met Zomer Zonder Vliegen nog niet zo vaak over Nederland gehad. Raar eigenlijk, want we hebben een expert ter zake in onze crew: Peter Paul, geboren en getogen boven de Moerdijk. Hallo, Peter Paul? We willen wel eens een weekendje naar de buren, wat is voor jou de ultieme bestemming daar?

Peter Paul: “Oh ironie, ondanks alles is Dordrecht toch mijn nummer 1.  Sinds mijn geboorte op dit eiland tussen rivieren riep ik tegen iedereen die het wilde horen dat ik er zo snel mogelijk weg zou gaan.  En toch, voor een kort tripje bij de buren is Dordrecht misschien wel dé ideale bestemming: een typisch Nederlands stadje in handig formaat, op maar een half uurtje rijden van de grens en met genoeg natuur en cultuur voor een fijn weekendje uit.

 

Enkele hoogtepuntjes: Villa Augustus is een oud industrieel gebouw dat is omgebouwd tot gezellig en hip hotel-restaurant waar ze hun eigen groenten en kruiden verbouwen in de tuin. Stiekem trots… ik ga ik er altijd met vrienden heen, die enkele keer ik nog in Dordrecht ben. Het Dordrechts Museum geeft een mooi overzicht van de Nederlandse schilderkunst met werk van Van Gogh tot en met de lokale zondagsschilders. Het Nationaal Park De Biesbosch is een beschermd natuurgebied en het grootste zoetwatergetijdengebied van Europa.  Voor mij is het een brok jeugdsentiment: ik ging er vroeger samen met mijn ouders altijd bevers kijken in de beverburcht.”

 Thumbs up voor de bevers, misschien is het door hen dat klein Peter Paultje zijn liefde voor de natuur ontdekte. Met een beetje overdrijving, werd  daar in de Biesbosch de kiem voor Zomer Zonder Vliegen al gelegd?

Vlaamse Regering voert vliegtaks voor vogels in

De Vlaamse Regering heeft gisteren met grote eensgezindheid een akkoord bereikt over de veelbesproken vliegtaks voor vogels, een gemeenschappelijk plan van de minister van Leefmilieu Joke Schauvliege en de minister van Dierenwelzijn Ben Weyts. Alleen de partij Groen stemde tegen, en enkele SPA-leden onthielden zich. Met de vliegtaks voor vogels komt de Vlaamse Regering tegemoet aan de jarenlange verzuchtingen van de luchtvaartsector.

Schauvliege sloeg gisteren avond al mea culpa in Ter Zake: ‘Achteraf bekeken is het eigenlijk onbegrijpelijk dat het zo lang geduurd heeft. We wisten al vele jaren dat de luchtvaart erg te lijden had onder het grote vogelbestand in het Vlaamse luchtruim. Ik ben fier dat we nu eindelijk een instrument in handen hebben om daar tegen op te treden’. Marc De Scheemaecker, CEO van Brussels Airport treedt haar bij: ‘Het is een belangrijke dag voor ons, die vogels zorgen voor zeer onveilige toestanden en voor een rem op de groei van één belangrijkste economische sectoren van ons land. Piloten moeten regelmatig uitwijken voor grote zwermen vogels. Rond Brussels Airport zijn dat vooral merels en spreeuwen, in Oostende meeuwen en aalschovers heb ik gehoord. Bovendien vliegen die rotbeesten regelmatig in de vliegtuigmotoren, ze schijten het hele luchthaventerrein onder, en ze bouwen nesten in de afvoerkanalen langs de startbanen, waardoor die verstopt geraken.’

Schauvliege: ‘Al in 1979 legde Europa de vogelrichtlijngebieden wettelijk vast, maar die bleken al vanaf het begin heel weinig doeltreffend – de vogels hielden zich helemaal niet aan de gemaakte afspraken. De bruine kiekendief kreeg bijvoorbeeld het vogelrichtlijngebied ‘Klein en Groot Schietveld, De Maatjes, Wuustwezelheide’ in de Provincie Antwerpen toegewezen, maar er werden exemplaren gespot zelf helemaal tot op de luchthaven van Charleroi in Wallonië, meer bepaald in de motor van een toestel van de Poolse low coast maatschappij Wizzair, levensgevaarlijk! Ik heb ontelbare keren aan Europa gevraagd om meer doortastende oplossingen, maar die kwamen er niet, dus namen we vanuit de Vlaamse Regering het heft zelf in handen’.

Ben Weyts vervolledigt: ‘Het is onaanvaardbaar dat het eigenlijk de gewone vliegtuigpassagier is die moet opdraaien voor de grillen van die vogels, die de passagiers opzadelen met vertragingen en een onveiligheidsgevoel. Daarom zullen vanaf nu maandelijkse inningen gebeuren bij Vogelbescherming Vlaanderen, de lokale afdelingen van Natuurpunt en alle andere verenigingen die verantwoordelijkheid dragen in de groei van het vogelbestand. De hoogte van de taks wordt vastgelegd op basis van de resultaten van de tellingen tijdens het jaarlijkse Grote Vogelweekend van Natuurpunt en verschillen van vogelsoort tot vogelsoort. Dat is niet meer dan billijk. Voor trekvogels vragen we een grotere inspanning dan voor bijvoorbeeld de specht, die meestal maar wat op één plek hangt te hangen. Arenden vliegen erg hoog, dus voor hen is ook de taks hoog. Voor duiven is de taks veel lager, want zij zitten meestal opgehokt. Het spreekt bovendien voor zich dat loopvogels vrijgesteld zijn van taks’.

In het oorspronkelijke plan van de Vlaamse Regering gold de taks ook voor sier- en gezelschapsvogels, maar daar kon het sterke lobbywerk van de Vlaamse Vereniging van Houders van Sier- en gezelschapsvogels (VVHSGV) een stokje voor steken. Ook de Koninklijke Belgische Vinkenzettersbond ontsprong de dans. Willy Goris, secretaris van de VVHSGV aan de telefoon: ‘mijn parkiet heeft maar één keer buiten gevlogen, dat was toen mijn vrouw in de lente van 1987 zijn kooitje liet openstaan. Het zou toch totaal oneerlijk zijn dat ik die taks voor hem zou moeten betalen. Gelukkig zag de Vlaamse Regering dat ook in. En wil je mij nu excuseren, want ik vertrek zo dadelijk voor een weekje met mijn vrouw naar Djerba’.

Tienduizend kilometer zonder vliegen: gek of geniaal?

Met de Flixbus van Brussel naar Sofia en met de nachttrein van Sofia naar Istanbul, met de bus tot in Georgië en met de nachttrein naar Yerevan, Armenië. In Turkije, Armenië en Georgië ook nog met een rist lokale busjes en treinen, met taxiritten en met de duim omhoog: Anna Vandecasteele had er wel wat voor over om de verste uithoeken van Europa te ontdekken zonder van de grond te gaan. Inclusief de terugreis naar huis tweehonderdveertig uur reizen-zonder-vliegtuig: hoe voelt dat?

Anna: ‘Zweterig! Het voelde  zweterig, vooral de busrit van Istanbul helemaal naar de andere kant van Turkije  – bijna 1500 kilometer zonder airco. Dat zorgde misschien wel voor enkele zware momenten, maar die vergeet je snel. Achteraf bekeken was het toch vooral lachen. We voelden ons allesbehalve op dodentocht, integendeel, het was een superleuke manier van reizen!

In Armenië waren we bijna drie weken maar in totaal zijn we meer dan zes weken weggeweest. Door niet met het vliegtuig te reizen waren we ons er veel meer van bewust hoe ver van huis we eigenlijk waren, en dat was een fantastisch gevoel. Bovendien kregen we zo ook de kans om twee andere landen te ontdekken – Georgië in de heenreis en een stukje van Turkije tijdens de terugreis. In Georgië  bleven we twee weken en zowel in Izmir als in Istanbul een dag of vier. We hadden tijd, dus waarom dan ook die tijd niet nemen? We stopten waar en wanneer we maar wilden!

Naar Armenië tienduizend kilometer heen en terug zonder vliegen,  gek of geniaal? Het eerste misschien een beetje, het tweede zeker en vast!

Zelf naar de Kaukasus met de voeten dichtbij de grond?

  • Eerlijk is eerlijk, naar Armenië reizen zonder vliegen: het blijft een uitdaging. Een uitdaging dus, geen probleem! Anna: ‘Het kostte wel wat tijd om de route uit te stippelen. Het treinsysteem in Europa? It’s complicated.’ En is dat soms maar niet best zo?
  • Anna en haar vrienden betaalden in totaal wel maar ongeveer 500 euro voor de H/T naar Armenië, dat is waarschijnlijk zelf iets goedkoper dan het vliegtuig, maar doet dat er nog toe? Voor het overige is met het vliegtuig of overland reizen sowieso to-taal onvergelijkbaar, dat had iedereen al begrepen!

Beleid of geen beleid: Zomer Zonder Vliegen over de vliegtaks

Op het moment dat de klimaatmars zich afgelopen zondag op gang trok aan het Noordstation, kondigde Joke Schauvliege in het middagnieuws aan dat ze in Europa gaat pleiten om een vliegtaks in te voeren in de hele EU. Daarnaast sprak ze van een beperkte taks op Vlaams niveau. Er vallen bedragen van vier euro voor continentale vluchten tot twintig euro voor intercontinentale uitstapjes.

Wij willen het hebben over dat tweede – een Vlaamse vliegtaks. Eerlijk is eerlijk, Schauvliege heeft het hard te verduren de laatste tijd – we hebben zelfs een beetje te doen met haar. Ze lijkt soms zo moedeloos, zo ambitieloos, zo weinig bevlogen. Ja, het is ingewikkeld. Ja, we moeten stap voor stap gaan. Tot daar volgen we de minister, maar veel verder jammer genoeg niet.

Dat gebrek aan ambitie en het ontbreken van ook maar enige langetermijnvisie, we blijven er ons over verbazen. Beleid voeren, dat is kleur bekennen en keuzes maken, duidelijke keuzes. Zeggen dat je op Vlaams niveau een tax gaat invoeren van vier (vier!) euro, dat is aankondigingspolitiek van het onnozelste soort. Wat het zeker niét is, is beleid voeren. Het is geen eerste stap, het is zelfs geen geschuifel. Vier euro, dat gaat helemaal nergens over.

Brussels Airport klokte afgelopen jaar af op meer dan 25 miljoen reizigers. Laat die allemaal een taks betalen van vier tot twintig euro, dat brengt de schatkist enkele honderden miljoenen euro op. Niet niks, maar ook niet meer dan dat en vooral een gemiste kans. Schauvliege, letterlijk: klimaatmaatregelen ok, maar we moeten ervoor zorgen dat iedereen mee is (sic). Geen flauw idee wat ze daar mee bedoelt als ze het vervolgens over een taks van vier euro heeft. Zijn vliegtuigreizigers werkelijk zo armlastig?

Geloof ons, zelfs het vijfvoudige zal het aantal passagiers niet drastisch naar beneden duwen – het remt hoogstens de groei wat af. Een aantal passagiers zal naar buitenlandse luchthavens uitwijken. Ons idee? Die reizigers kunnen overtuigd worden om toch voor België te kiezen door de treinen naar de luchthavens goedkoper of gratis te maken of door andere slimme maatregelen. Verschuif wat bevoegdheden en maak van die Vlaamse taks een federale taks van 20 euro voor een continentale vlucht, en maximaal 100 euro voor een intercontinentale reis. Dát is wat wij een eerste stap noemen. Zonder ook maar één enkele arme vliegtuigreiziger, piloot of bagageafhandelaar pijn te doen levert dat voor alle Belgische luchthavens samen jaarlijks ruw geschat ergens tussen de  1,5 en 2 miljard euro op, geld dat volledig in alternatieven kan geïnvesteerd worden.

Hoeveel geld dat is, 1,5 miljard? Om een idee te krijgen: de jaarlijkse investeringen in het spoor bedragen in België iets minder dan 1 miljard euro. Met een minimale vliegtaks van 20 tot 100 euro zou dat bedrag ruimschoots verdubbeld of zelfs verdriedubbeld kunnen worden. Zó komen we ergens, dát noemen wij een eerste stap.

De volgende stappen? Met de opbrengsten van de vliegtaks krijgt het Belgische spoorwegennetwerk op enkele jaren tijd een volledige make-over, de Brusselse knoop wordt ontward, Gent en andere steden krijgen de stations die ze verdienen, lokale stationnetjes worden heropend, internationale verbindingen heringevoerd. En vervolgens? Alles wordt mogelijk, de toekomst is wat je er van maakt. Europese landen worden geïnspireerd door het Belgische voorbeeld, overal worden de alternatieven uitgebouwd, het Europees spoorwegnetwerk wordt ieder jaar meer performant. Door jarenlange campagnes zoals Zomer Zonder Vliegen zijn mensen bovendien steeds bewuster geworden hoeveel er in Europa te ontdekken valt. Minstens één reis per jaar naar New York of Zuid-Oost-Azië is niet langer het summum van geluk.

Ergens midden jaren 20 kan er een halt geroepen worden aan de groei van de luchtvaart. De werkgelegenheid verschuift, en nog enkele jaren later is er ook een krimp van de luchtvaart. Op korte termijn zijn er verliezers, mensen actief in de luchtvaartsector moet zich omscholen, maar de financiering daarvan gebeurt met de opbrengsten van de doorheen de jaren stelselmatig verhoogde vliegtaks. Wie nog wil vliegen, betaalt nu de werkelijke, klimaatrechtvaardige prijs voor zijn ticket – in de mate van het mogelijke met weldoordachte sociale correcties. Dát allemaal bedoelen wij met stappen nemen, niet een taks van opleggen van vier euro, zonder ook maar enig verdere visie.

Even terug naar die meer dan 1 miljard euro die de vliegtaks in een eerste jaar kan opbrengen. Nog niet overtuigd hoeveel geld 1 miljard euro wel niet is? Het budget van het Vlaams klimaatfonds bedraagt voor de periode 2017-2019 ruim 250 miljoen euro. Nog geen drie maanden taks opleggen en je komt aan het bedrag dat de Vlaamse Regering ter beschikking heeft voor een periode van drie jaar voor het totale pakket aan energiebesparende maatregelen, lokaal klimaatbeleid en emissiereductie in de landbouw, vergroening van de vloot van De Lijn en energie-efficiënte wijkrenovatie.  Zóveel is 1 miljard euro dus!

Beleid voeren, dat is kleur bekennen, een visie ontwikkelen en keuzes maken. Meer dan 70000 mensen bekenden kleur dit weekend in de straten van Brussel, 70000 mensen maakten een keuze, een veelvoud daarvan steunde hen stilzwijgend. Hun signaal kan niet langer genegeerd worden. Nu is het aan de beleidsmakers om kleur te bekennen en keuzes te maken. De taks moet er komen, liever vandaag nog dan morgen, en hij moet hoog genoeg zijn. Beweren dat dát ingewikkeld is, komt eerder voort uit onwil in plaats van uit bezorgdheid of iedereen wel kan volgen.

Think global, act local: tot spijt van wie het benijdt, oók als het over vliegtaks gaat!

(foto: Het Nieuwsblad)

 

Be prepared!

Be prepared, Wees paraat! Afgelopen vrijdag moesten we nog eens denken aan de woorden van Chief Scout Baden Powell en het motto van de scouts wereldwijd. ZZV-crewmembers Nelson, Peter Paul en Toby hadden toen in Brussel een boeiende meeting met een bonte verzameling van zowel experts uit de milieubeweging werkzaam rond duurzaam transport, vertegenwoordigers uit lobbygroepen en belangenverenigingen én afgevaardigden uit de spoorsector zelf.

De meeting begon met een rondje ‘hoopvolle signalen en trends’: het bewustzijn over de alternatieven voor vliegreizen neemt toe! Back-on-Track, een internationale groepering die ijvert voor de herwaardering van het Europese (nacht)treinnetwerk, stelde vast dat de algemene teneur rond nachttreinen de laatste vier jaar ten gunste aan het keren is. In Oostenrijk is in 2016 de NightJet gelanceerd, met verbindingen naar Duitsland, Zwitserland en Italië. In Nederland tekende de Treinreiswinkel het afgelopen jaar een groei op van 35 %. In Zweden zijn internationale treinen expliciet opgenomen in het bestuursakkoord van de recent gevormde regering. Nachttreinen in Zweden rijden nu al op volle capaciteit en boomden in 2018 – daar zat ook de hele flygskam hype voor iets tussen.

Ook in Frankrijk worden meer en meer mensen zich bewust dat een vliegretourtje Parijs – Marseille eigenlijk niet meer van deze tijd is. Bovendien stelde President Macron recent dat een taks op binnenlandse vluchten de doodsteek zou betekenen voor diezelfde binnenlandse vluchten, ten voordele van het HST-verkeer. Enneuh… die taks komt er sowieso, toch?

De kanttekening bij al dit goede nieuws? Zal het aanbod de vraag kunnen volgen? Op het moment dat de vraag er is, moet het aanbod beschikbaar zijn. Zal iedereen er klaar voor zijn?

Be prepared! De opdracht van de Chief Scout himself geldt bij deze niet langer alleen voor padvinders. Het is ook een dringende oproep aan overheden en spoorwegmaatschappijen. Be prepared, sta paraat, wees voorbereid! Zet niet in op de verdere groei van de luchtvaart, maar investeer in alternatieven voor contintentale vluchten, verhoog de capaciteit van de treinen, vergroot het netwerk, en doe het nu meteen, voor het helemaal te laat is!

 

Verander de wereld, begin bij jezelf!

Ooh, Vienna…. Op facebook zagen we een foto passeren van Cédric Verstraete, Zomer Zonder Vliegen-supporter van het eerste uur. Cédric was op weg naar Oostenrijk – de ICE-trein van 12u21 naar Wien Hauptbahnhof kwam aan in het station van Frankfurt.

Cédric: ‘What do we want? Climate justice! When do we want it? Now! Ik scandeerde het samen met tienduizenden anderen tijdens de grote klimaatmars in Brussel afgelopen december. Het voelt goed om de daad bij het woord te voegen, met dank aan Zomer Zonder Vliegen voor het duwtje in de rug! Ik blijf het een prachtige campagne vinden – een inspiratiebron, een verleider tot anders, duurzamer en leuker reizen binnen Europa.

Het was voor het werk dat ik naar Wenen ging. Voor mij was het een evidentie dat ik met de trein zou reizen. Personeelszaken keek me echter enigszins verwonderd aan. Zo’n vraag hadden ze nog nooit gehad. Toch kon ik hen gelukkig snel overtuigen. Goed tien uur reizen vanuit Brussel was het, één keer overstappen in Frankfurt. De treinen van de Deutsche Bahn dienden voor een dagje als comfortabele kantoorruimte – een goede stoel, overal wifi, resto aan boord, én stopcontacten, wat wil een mens nog meer? Voor de terugrit nam ik een nachttrein – de nightjet, alleen de naam al deed verlangen naar een dikke streep ouderwets reisavontuur.

En mijn werkgever? Die is een kader aan het uitwerken om werknemers verder aan te moedigen om ook voor iets verdere internationale opdrachten binnen Europa de trein te nemen in plaats van het vliegtuig. Klimaatrechtvaardigheid? Het wordt nog menens!’

Business or pleasure… zelf voor het werk naar het buitenland zonder vliegtuig?

  • Onbekend maakt onbemind – het vliegtuig is zó vanzelfsprekend geworden dat alternatieven zelfs niet meer overwogen worden. Cédric: ‘mijn werkgever had wel snel oor naar mijn vraag om per trein te reizen. Ik deed een korte babbel over de duurzaamheid van de trein. Met het vliegtuig heen en terug zou ik 3 à 400 kilogram CO2e uitstoten – met de trein tien keer minder. De milieurekening is snel gemaakt, en ik overtuigde de personeelsadministratie dat het ook wat betreft het financiële plaatje allemaal best kan meevallen met de trein.’
  • Kortom: Cédric’s experiment was meer dan geslaagd, het smeekt om navolging, gewoon doen!