Oproep: steun het Europees burgerinitiatief kerosinebelasting!

Zomer Zonder Vliegen steunt het ECI (European Citizen’s Initiative) van een groep studenten uit heel Europa, dat oproept om een einde te maken aan de belastingvrijstellingen voor de luchtvaart… Call to action! Heel concreet: als minimum één miljoen handtekeningen verzameld worden binnen de 12 maanden, is de Europese Commissie verplicht een voorstel te doen aan alle lidstaten mbt. de invoer van een kerosinetax. Je kan de oproep hier ondertekenen:

https://eci.ec.europa.eu/008/public/#/initiative

Meer info over het initiatief en de intiatiefnemers vind je op de website: https://www.endingaviationfueltaxexemption.eu/

Vliegtax, vliegtuigtax, kerosinetax, tickettax… what’s in a name? 

  • Fact: vliegen is zo goed als onbelast. Zero, nada, noppes: passagiers betalen geen BTW of andere tickettax en de luchtvaartmaatschappijen betalen geen brandstoftaksen. 
  • Allez, dan: sinds 2012 maken continentale Europese vluchten wel deel uit van het Europese emissiehandelssysteem (EU-ETS). In de praktijk is de impact van het ETS-systeem op de Europese luchtvaartsector minimaal. Door een groot overaanbod aan emissierechten en omdat een groot deel van emissierechten zomaar gratis werd uitgedeeld, is de prijs voor één ton CO2-krediet lange tijd erg laag geweest. In 2017 spendeerden luchtvaartmaatschappijen slechts 0,3% van hun totale werkingsmiddelen aan de aankoop van emissierechten. Meer recent is besloten om het structurele overschot aan emissierechten aan te pakken, waardoor de prijs sinds vorig jaar geklommen is richting 20 euro per ton CO2. Desondanks zal de luchtvaartsector ook in de toekomst een groot deel van haar emissierechten gratis blijven ontvangen.
  • Een tickettaks of BTW-heffing op tickets zorgt enkel voor een extra kost voor de passagiers. Daarom stelt het Europees Burgerinitiatief zelf een kerosinetax voor, omdat enkel op die manier luchtvaartmaatschappijen zullen gestimuleerd worden om hun kerosineverbruik te verminderen. 
  •  Het Burgerinitiatief stelt ook voor om de kerosinebelasting regressief te maken: hoe korter de vlucht, hoe hoger de belasting per liter brandstof. Hoe korter de vlucht, hoe meer alternatieven immers voorhanden zijn. 
  • En Zomer Zonder Vliegen?  Vliegtaks, kerosinetax, tickettax: voor ons het volledige menu, graag – inclusief een effectiever en écht klimaatrechtvaardig Europees Emissiehandelssysteem! Maar wat het ook wordt, het allerbelangrijkste is om het uiteindelijke doel nooit uit het oog te verliezen. Een klimaatrechtvaardig belastingssysteem moet uiteindelijk leiden naar een luchtvaart binnen de grenzen van onze planeet – naar minder luchtvaart dus. Een reductie van de luchtvaart is de enige échte oplossing is voor een reductie van de uitstoot!

Waarom je (niet) naar Moldavië hoeft te gaan

‘Wat weet u over Moldavië?’ ‘Euhm… Land in Oost-Europa, hoofdstad is Chisinau, of zoiets…. en STOP’.

Het zou zo een beslissende scène kunnen zijn in de Slimste mens ter wereld. Want wie kan er nu vijf dingen opnoemen over dat onbetekenende land, geprangd tussen Roemenië en Oekraïne? En hoeveel mensen kiezen überhaupt Moldavië als vakantiebestemming? Het bier in de hoofdstad Chisinau is goedkoop, er staan eeuwenoude kloosters in het land, de wijn is er goed en in het niet-erkende deelstaatje en relatief ontoegankelijke Transnistrië is Lenin nog steeds de grote volksheld, maar verder?

Niet alleen omwille van haar ligging in een uithoek van Europa zal het land nooit een toeristische hotspot worden. Voor de verwende reiziger heeft het glooiende, groene landschap weinig spektakelwaarde te bieden – niets dat je elders in Europa niet vindt. Cultureel-historisch leunt Moldavië sterk aan bij grote broer Roemenië, maar dat land heeft van alles meer, mooier en bekender.

Ik was al meer dan een maand onderweg toen ik met de bus uit Odessa in Chisinau aankwam en van daaruit terug naar Roemenië fietste.  Ik was maar 24 uur in Moldavië, maar toch was ik er graag. Het was gewoon goed, en dat was al meer dan goed genoeg. Mijn oververhitte reizigersgeest kwam er tot rust, ik had mijn portie spektakel wel al gehad. Moldavië: bescheiden land, bescheiden schoonheid, en ik hou van bescheidenheid.

Het land toont niet veel ambitie om de toeristische infrastructuur uit te bouwen en heeft er ook de middelen niet voor. Toerisme trekt sowieso een zware wissel op de authenticiteit van een land of een plek, wat de reisindustrie ook mag beweren.  Is het dan geen prikkelende gedachte dat Moldavië op lange termijn misschien wel als winnaar uit dit niet-toeristische verhaal komt? De authenticiteit die er nu nog onmiskenbaar is gevrijwaard door het gebrek aan toeristische spektakelwaarde, alleen dat al vind ik een reden om onvoorwaardelijk van Moldavië te houden!

Zelf naar Moldavië zonder vliegtuig? 

  • Een weekendje city trippen naar Chisinau is niet onmiddellijk haalbaar. Met trein ben je al snel een dag of twee onderweg tot in Moldavië. Maar hoeft dat een probleem te zijn? Zoals steeds gaat het erom dat reizen vooral tijd nemen is.
  • Je kan natuurlijk ook gewoon thuisblijven en een boek lezen. Het beste reisboek over Moldavië ooit (voor zover wij alle reisboeken over Moldavië gelezen hebben natuurlijk) is misschien wel ‘Spelen tegen de Moldaviërs‘ van de Britse comedian Tony Hawks. Hij schreef trouwens ook hilarische boeken over hoe hij Ierland rondliftte met een koelkast en een hit scoorde in Albanië. Te vinden in de betere bibliotheek of internetboekenwinkel!  
  •  Weetje: Ook op nog een ander vlak wordt het Moldavische mysterie misschien een beetje behouden: het land is samen met Bosnië en Wit-Rusland het enige land in Europa waar google streetview nog niet is langsgereden, houden zo! 

Zomer Zonder Vliegen laat studenten hemelsbreed blokken in het zuiderse Gent

Het is weer zover. In mei en juni duiken tienduizenden Belgische studenten opnieuw met hun neus in de cursussen. Tijdens de gevreesde ‘blok’ sluiten ze zich letterlijk weken op in hun kamer en is hun markeerstift hun beste vriend. Om deze last te verzachten, biedt Zomer Zonder Vliegen op aanraden van een Belgische touroperator hen een hartverwarmend alternatief aan: één of meerdere dagen blokken op een hemelsbrede en waarschijnlijk zonovergoten bestemming in Gent.

  • Qué??? Een Belgische touroperator vliegt studenten voor 99 euro een weekje over naar Djerba, Tunesië om daar een weekje te studeren – omdat het kan. Moeten we nu een zoveelste column of blogbijdrage schrijven over CO2-uitstoot, klimaatrechtvaardigheid en over hoe alsmaar weer nieuwe en meer losgeslagen behoeften worden gecreëerd? Daar hebben we even geen zin in, maar niet getreurd. We proberen het anders. Wij pasten het oorspronkelijke persbericht van Neckermann een klein, klein beetje aan – hier en daar wat details gewijzigd, maar voor de rest zijn we bloedserieus!

Hét ideale triootje
Studeren, zonnen en af en toe ontspannen. Klinkt het niet als hét ideale triootje tijdens de blok? Zomer Zonder Vliegen steekt de studenten een hart onder de riem en geeft aan studenten de kans in mei en juni om  de fiets te nemen naar het Groene Vallei Park in Gent en daar de lift of de trap naar 14 hoog. Vergeet de donkere studeerkamer in la casa di mama, de afgezaagde studentenhaver en het saaie blokje rond de wijk met de hond. Enter de inspirerende studeerkamer 14 hoog, ijsjes in de frigo en ontspannende frisbee-partijtjes in het park.

Populaire trend zet zich voort

De trend om buitenshuis te blokken, is populairder dan ooit.
“In België zien we dat veel studenten hun slaapkamer ruilen voor een dagje blokken in een inspirerende ruimte zoals een bibliotheek, een schaduwrijk park of een leegstaande kerk. Samen studeren met gelijkgestemden zorgt voor de nodige sociale druk en positieve study vibes. Zomer Zonder Vliegen gaat dit jaar nog een stapje verder en voegt daar nog een extra element aan toe: een hemelsbreed uitzicht over de hele stad en een park!” – Toby, vrijwilliger/campagnemedewerker bij Zomer Zonder Vliegen

Voordelen blokken met een uitzicht en een park
Zo ziet Zomer Zonder Vliegen enkel voordelen tijdens een dagje studeren met een een hemelsbreed uitzicht en een park. Studenten hebben tijdens de blok een uitstekende omkadering nodig. We voorzien een stille ruimte mét mogelijkheid om de grote schuiframen open te zetten, waar ze met een frisse geest kunnen studeren. Naast een uitstekend wifinetwerk genieten ze 3 x per dag van gratis koffie en ijsjes. Bovendien is pauzeren even belangrijk als studeren. Een verfrissend frisbeepartij in het park is een welgekomen afwisseling na 3 à 4u studeren. En die extra vitaminen die studenten massaal tijdens de blok slikken?

“Die laten ze beter thuis. Elke dag een half uurtje zonnen op het ruime terras doet ongetwijfeld méér wonderen. Wie zijn hersenen even wil laten rusten, kan zich ook helemaal uitleven op het basketbal- of voetbalveld in het park beneden. Een deugddoende massage die ze elkaar kunnen geven is tenslotte dé ideale beloning na een dagje hard studeren.” – Toby

Blokken met uitzicht = garantie op eerste zit?
Zomer Zonder Vliegen belooft geen garantie op eerste zit, maar wel een ontspannende blok. In mei en juni kunnen studenten één of meerdere dagen een dagje komen studeren op een prachtige locatie in Gent. De kostprijs voor een dagje blokken with a view?

“Die is héél studentvriendelijk. Voor slechts € 10 per persoon verblijven ze één dag op een hemelsbrede locatie in Gent. Er is plaats voor vier studenten. Bij mij thuis, maar van mij hebben ze geen last. Ze krijgen de sleutel en mogen de hele dag blijven. Met die 10 euro steunen ze de werking van Zomer Zonder Vliegen. – Toby

Wie zijn bureau de komende dagen als een blok aan zijn been ziet, reserveert best snel zijn plekje onder de Gentse zon via facebook of door een mailtje naar [email protected] . Een kopie van de studentenkaart en het examenrooster is niet noodzakelijk!

 

Politici, dit is hét moment!

Zomer Zonder Vliegen inspireert, Zomer Zonder Vliegen informeert. Welke partij is Zomer Zonder Vliegen-proof? Wij stelden de vragen, de partijen antwoordden, wij wikten en wogen 🧐 … en maakten een kieswijzer ✍️!

Hot 🥳or not 😵? Wie springt op de trein naar een klimaatrechtvaardige luchtvaart? De volledige antwoorden van de partijen kan je hier lezen. Een samenvatting in bullet points vindt je hier.

Politici, afspraak na 26 mei? 

CEO van Brussels Airport aan het woord: de kanttekening

foto: De Standaard

Zeer lezenswaardig interview in de weekendkrant van De Standaard met de CEO van Brussels Airport Company. Zomer Zonder Vliegen las het kritisch, vat samen en reageert. De vragen zijn pertinent, de antwoorden van Arnaud Feist alles welbeschouwd redelijk en begrijpelijk, maar onvoldoende. 

Ja, elke economische activiteit heeft impact op het milieu. Ja, Brussels Airport geeft werk aan tienduizenden mensen. En ja, het deugt niet dat luchthavens soms zwaar gesubsidieerd worden. Tot daar volgen we Feist. Bovendien geeft de topman van de luchthaven grif toe dat CORSIA, het akkoord waarmee de sector de CO2-uitstoot door de luchtvaart vanaf 2021 wil compenseren, niet ver genoeg gaat: ‘Als industrie moeten we meer doen, maar het is een akkoord met heel veel partijen. Europa en Europese maatschappijen kunnen het voortouw nemen.

Arnaud Feist speelt zijn rol, wij de onze. Het siert de CEO van onze nationale luchthaven dat hij erkent niet op alles een antwoord te weten. Toch kunnen we het enkel jammer vinden dat er weinig verfrissende ideeën naar voor komen in zijn betoog. Mensen willen nu éénmaal reizen en zullen dat blijven doen, en daarmee is de kous af. Feist vindt het ondemocratisch dat armere mensen niet meer zullen kunnen vliegen door een vliegtaks van 50 of 100 euro. Hij vergeet dat vliegen fundamenteel ondemocratisch en onrechtvaardig is. Onze levensstijl – inclusief vliegreizen – gebruikt veel te veel planeet om democratisch genoemd te kunnen worden.

Feist pleit voor een verbod op korteafstandsvluchten naar Londen of Parijs. Wat hij zedig verzwijgt is dat de vrijgekomen luchthavencapaciteit snel zal ingenomen worden door vluchten op verdere bestemmingen. Nada klimaatwinst, het is enkel de luchtvaartsector zelf die haar winst telt.

De luchthavenbaas zegt dat hij de kritiek van de klimaatbetogers – wij dus – begrijpt maar hij voegt eraan toe dat we the bigger picture uit het oog verliezen: ‘Ik zie andere sectoren die veel meer impact hebben op het klimaat’. Over dat laatste willen we het even niet hebben, maar over het eerste kaatsen we de bal terug. We verliezen allesbehalve het grotere plaatje uit het oog, integendeel.

Vliegreizen zijn wegwerpproducten geworden. We vliegen enkel omdat het kan, en omdat het een behoefte inwilligt die ons door de markt en bijhorende culturele opvattingen over vrijheid, onafhankelijkheid en een hypermobiele levensstijl worden opgedrongen. Zomer Zonder Vliegen plaatst kanttekeningen bij die opvattingen en wil mensen uitdagen andere manieren van reizen te herontdekken, om bewuster te reizen, trager, en ja, soms minder ver.  

Onze collectieve vliegverslaving maakt onlosmakelijk deel uit van een ruimer consumptiepatroon dat niet langer houdbaar is, enkel alleen ten gunste van een eindeloze economische groei maar ten koste van de planeet en een groot deel van haar bewoners. De weg terug wordt steeds moeilijker. In het beste geval zorgen vliegreizen voor een meer verbonden wereld, maar vaak zijn ze niet meer dan een uitwas geworden van de consumptiemaatschappij en ze zijn er minstens een symbool van. Dát is het grotere plaatje, dát is waar het echt over gaat.

Fact Check: vertienvoudigen 125 wagens de CO2-impact?

Feist: ‘Vliegtuigen zijn een vorm van openbaar vervoer. Vervang één vliegtuig naar Frankfurt door 125 wagens en de CO2-impact vertienvoudigt.’ We kunnen moeilijk geloven dat de luchthavenbaas dát gezegd heeft. De gemiddelde CO2-uitstoot per reizigerskilometer voor vluchten minder dan 700 kilometer bedraagt ongeveer 130 gram – maar dat is dan zonder rekening te houden met de radiative forcing – een bijkomende klimaatimpact doordat de CO2-uitstoot op grote hoogte gebeurt (emissiekengetallen vind je onder andere in dit rapport van CE Delft, opgemaakt in opdracht van de Nederlandse overheid).  Als je zonder medepassagiers met de auto reist, is je gemiddelde uitstoot per kilometer van dezelfde grootteorde. Indien die 125 vliegtuigpassagiers elk afzonderlijk de auto nemen in plaats van het vliegtuig, blijft de de totale CO2-uitstoot in het slechtste geval gelijk. Van een vertienvoudiging is hoegenaamd geen sprake.

 

Tot slot: vliegen is géén openbaar vervoer. In minder dicht bevolkte landen of regio’s kan het een voorziening zijn die door de overheid ondersteund wordt ten behoeve van de basisbereikbaarheid van de lokale bevolking, maar dat is zeker in Europa niet aan de orde. Luchtvaart behoort wel tot het collectief vervoer.

 

Hoewel openbaar vervoer (met de grote drie: trein-tram-bus) doorgaans minder milieubelasting oplevert is dat niet persé omdat het openbaar is – dat wil zeggen sterk door de overheid gereguleerd en/of gefinancierd, maar omdat het collectief is en van efficiënte vervoermiddelen gebruik maakt. Zo wordt internationale busdiensten zoals Flixbus door de meeste verkeersdeskundigen niet als openbaar vervoer beschouwd.  Openbaar vervoer kan dus een verwarrende term zijn en is in de context van de luchtvaart best te mijden – het wekt valselijk het vermoeden van klimaatduurzaamheid

Life is music

Scoutskamp in Florenville, 15 jaar geleden. Summer Jam weerklinkt onophoudelijk door de ghettoblaster. Bronze skin and cinnamon tan whoah! Het is telkens het signaal voor een collectieve pauze, welke activiteit er ook bezig is.

Vele jaren later, op m’n Franse hotelkamer permitteer ik me een lange, lome ochtend – réculer pour mieux sauter. Ik zap van het ene muziekkannaal naar het andere. Oppa Gagnam Style, een hyperkinetische Zuid-Koreaan doet nog maar eens zijn onnozele dansje. Het doet me terugdenken aan een andere zomer – de laatste ochtend van wat een fantastische reis geweest was. Ik ontbijt in een anonieme fastfoodttent en staar ondertussen met een half oog naar Lady Gaga’s Alejandro en Enrique IglesiasI like it.  ik wentel me in de charmante mistroostigheid van het moment en voel mij verbonden met eenzame ontbijters in fastfoodtenten in anonieme grootsteden waar ook ter wereld, bevreemdende plekken waar de televisieschermen non-stop muziekvideo’s braken.

Flash forward. Een zonnige middag aan een recreatievijver ergens in Wallonië. Enkele mensen houden barbeque. Flarden Roemeense manele komen aanwaaien. Het gecontesteerde gejengel werkt op onnavolgbare wijze op mijn sentiment en brengt mij onmiddellijk terug naar een langvervlogen maar voor eeuwig onvoltooide zomer in de Balkan. Formidable van Stromae doet mij terugdenken aan een vakantie en openstaande autoraampjes in Zwitserland. Faded van Adam Walker zal me voor altijd enkele zomers terugkatapulteren naar een zonovergoten en euforische autorit vanuit Wenen terug naar huis – de repeatknop was vastgeroest in de autoradio. Where are you now? Op Youtube kijk ik clipjes van de nobele onbekende Manuel Silvaflash back naar een onstuimige taxirit op vervallen bergbaantjes in Noord-Portugal – de taxichauffeur had in zijn aftandse Mercedes enkel  maar een cassette’tje liggen van de lokale accordeonheld. Op godverlaten Kroatische tweevaksbanen werd ik voortgestuwd door de rauwe indie folk van The Low Anthem in mijn oortjes – Home I’ll never be, schreeuwde ik telkens opnieuw luidkeels mee. Een andere keer in Servië was het Flogging Molly – hoe verder ik van huis was, hoe luider ik Within a mile of home meezong.

Life is music, en elke zomer heeft een soundtrack nodig. Ik ga er nooit bewust naar op zoek, het gebeurt gewoon. Het doet er niet toe of het nummers van een uitzonderlijke kwaliteit zijn of met een groot muzikaal vernuft – of het de zomerhits van het moment zijn, klassiekers, of obscure nummers die nooit de hitlijsten haalden.  Ze waren het geluid van een welbepaalde zomer en alleen al daarom krijgen ze eeuwigheidswaarde. The sounds of summer!

Wat wordt de soundtrack van de zomer van 2019?

 

Rond de wereld zonder vliegen: deel III – Ontmoeten en samenleven

Op de fiets zorgt het fysieke afzien voor een goede nachtrust en de nodige strubbelingen. Honger en tempoverschillen staan met stip op één op de ruzielijst. De eerste 3 maanden zijn we onze eigen baas, de volgende 40 dagen staan we ten dienste van de kapitein. Dat betekent op onze tellen passen. Het zou niet de eerste keer zijn dat onze schipper zijn bemanning last minute van boord gooit. Maar wij prijzen ons gelukkig en zeilen de Atlantische oceaan over. We leren de wacht houden, zeilmanoeuvres uitvoeren en slapen terwijl de deining ons heen en weer gooit. Onze gezamenlijke liefde voor de zee stuwt ons voort.

Traag reizen doet ontmoeten. Bovendien ben je al fietsend extra aanspreekbaar. Twee burgemeesters nodigden ons spontaan uit om te overnachten in hun tuin of huis. Een derde burgemeester wou ons meenemen op fietstoer in zijn dorp. De herbergen op de Santiago-route en de gastvrijheid van Warmshowers en Couchsurfers vullen kortere ontmoetingen aan met avondvullende gesprekken. Soms levert samen wachten nieuwe vrienden en verhalen op. Bij ons de ferryticket tussen Portugal en Spanje kregen we gratis een fietscompagnon voor drie dagen.

Niets is zo intens als een maand samenleven met zeven onbekenden op zo’n veertig vierkante meter. Op een zeiljacht voelt het alsof we elke dag met zeven routinés in het stamcafé zitten. Bij onze aankomst in Saint Lucia weten we wie er van de bemanning als kind naaktliep en wie nog steeds, maar beste vrienden zijn we niet geworden. Toch zijn de levensverhalen van een burgemeester, wereldreiziger of multimiljonair allemaal inspirerend genoeg om te blijven reizen.

Je kan de reis rond de wereld zonder  vliegtuig van Esther en Vincent volgen op hun blog of via facebook en instagram. Deel I en II van het verhaal verhaal lees je hier en hier!

Zomer Zonder Vliegen bundelt krachten met Burgerforum Luchthavenregio

Foto: De Standaard

Zomer Zonder Vliegen gaat een samenwerking aan met het Burgerforum Luchthavenregio, een koepelvereniging van geëngageerde burgerbewegingen rond de luchthaven van Zaventem. Het verhaal van Zomer Zonder Vliegen is immers complementair met de boodschap van het Burgerforum. Het Burgerforum bundelt zijn eisen aan het beleid in een twaalfpuntenplan dat een verduurzaming van de luchtvaart en onze luchthavens nastreeft. Met Zomer Zonder Vliegen, een campagne die zich rechtstreeks naar de reiziger richt, wordt ook de consument aangespoord om voor meer klimaatvriendelijke reisalternatieven te kiezen.

Je moest daar dan maar niet gaan wonen!’ Het is een verwijt dat bewoners in de luchthavenregio vaak genoeg te horen kregen de afgelopen jaren, ook in Kortenberg, Sterrebeek/Zaventem en Steenokkerzeel. Met als gevolg dat bewonersgroepen vaak jammerlijk tegen elkaar uitgespeeld werden. De rest van België lag niet wakker van de geluidsoverlast, de nachtvluchten of de uitbreidingsplannen van de luchthaven.

Verdeel en heers: het was decennialang de tactiek van de beleidsmakers en het luchthavenmanagement. Vliegroutes werden om de haverklap en op een arbitraire manier gewijzigd, telkens op basis van onvrede van een andere groep omwonenden en zonder grondige analyse van de bredere impact.

Samen sterk
In 2016 verenigden de actiegroepen Decibel-25L (Kortenberg), Zone S (Steenokkerzeel) en Sterrebeek 2000 zich in het Burgerforum-Luchthavenregio. Ze wilden niet langer dat hun verzet tegen de geluidsoverlast en de uitbreidingsplannen van de luchthaven zomaar werden afgedaan als een strijd die zich beperkt tot de problemen in de eigen achtertuin (NIMBY). Het gaat immers over veel meer: de ongecontroleerde groei van de luchtvaart treft de hele planeet.

In haar twaalfpuntenplan formuleert het Burgerforum een strategisch geheel van voorstellen dat er moet toe bijdragen om zowel de snelgroeiende impact van de luchtvaart op het klimaat te stoppen als de leefbaarheid van omwonenden in de luchthavenregio te verzekeren. Het Burgerforum is niet tegen de luchthaven en de luchtvaart. Maar het moet en kán veel duurzamer: vliegen moet stiller (strengere lawaainormen, afschaffing nachtvluchten, proefdraaien in loodsen), properder (uitstoot/CO2 plafonds), eerlijker (accijns op kerosine, BTW op tickets), beheerster (beperking aantal vliegbewegingen) en strategischer (globaal mobiliteitsplan, onderlinge samenwerking/connectiviteit luchthavens). Het Burgerforum hoopt dat ook andere burgerbewegingen het plan zullen onderschrijven.

Het twaalfpuntenplan legt bewust de nadruk op een ontwikkeling van de luchtvaart en luchthavens binnen de grenzen van onze planeet – en niét op economische groei. Niets kan immers ongebreideld blijven groeien, wat we nodig hebben is een écht duurzame ontwikkeling van de luchtvaart en luchthavens.

Bewustmaking
Het Burgerforum Luchthavenregio richt zich hoofdzakelijk tot de beleidsmakers en de luchtvaartindustrie, maar er leeft ook de stellige vraag naar bewustmaking van de consument. De stijgende impact van de luchtvaart – of het nu lokaal of globaal is – kan er immers enkel en alleen komen door de stijgende passagiersvraag. Het is een ongemakkelijke waarheid: we moeten met z’n allen minder gaan vliegen!

Tijd om via Zomer Zonder Vliegen ook de consument, met name “de passagier” aan boord te hijsen om die vraag te beantwoorden! Zomer Zonder Vliegen brengt een positief verhaal: ‘We moeten anders gaan reizen: bewuster, trager, en ja, soms minder ver. We willen mensen uitdagen de alternatieven voor vliegreizen te herontdekken. Niets zo opwindend als de romantiek van de nachttrein, het avontuur te voet of op de fiets, de magie van de veerboot, het ontdekken van een paradijselijke plek dicht bij huis, het trage reizen.

Eén + één = drie
Zomer Zonder Vliegen en Burgerforum Luchthavenregio willen in de toekomst elkaars boodschap zo veel mogelijk versterken. Ook andere vormen van samenwerking en uitwisseling zijn mogelijk. Die samenwerking wordt al een eerste keer concreet op dinsdag 14 mei. Die avond organiseert Burgerforum een info- en discussieavond in Sterrebeek over de toekomst van de luchthaven van Zaventem: kan het ook duurzamer – stiller, properder, klimaatvriendelijker? Zomer Zonder Vliegen zal er een presentatie geven over hoe consumenten aangezet kunnen worden om minder te vliegen en bewust te kiezen voor klimaatvriendelijke reisalternatieven. Iedereen welkom!

Een leven onderweg

‘Wat ga je daar doen?’ Het is een vraag die mij vaak gesteld wordt, wanneer ik vertel dat ik weer eens een eindje ga fietsen.  ‘Niets‘, antwoord ik dan met een triomfantelijk glimlachje. Soms reageert mijn gesprekspartner licht geamuseerd, soms verbaasd, een enkele keer hoort hij het in Keulen donderen. ‘Hoezo, niets? Waarom ga je dan naar daar?’ ‘Nou ja, ik ga gewoon naar daar‘.  Dát is het korte antwoord.

‘Ik ga naar daar omdat ik graag fiets. De weg is mijn cocon, mijn veilige haven, mijn comfortzone. Ik ben altijd onderweg, het verlangen onderweg te zijn is meer dan een passie, het is een bestaansreden, één van mijn grootste drijfveren. Hoe de weg eruit ziet na de volgende bocht, achter de volgende heuvel, voorbij de horizon: telkens opnieuw wordt mijn nieuwsgierigheid geprikkeld, het stopt nooit. De weg is de bestemming, de bestemming slechts een alibi om de weg die er naartoe leidt te ontdekken. Het maakt me niet uit of de bestemming enkele tientallen of enkele duizenden kilometers ver van hier is, elke bestemming is me evenveel waard. De bestemming bereiken krijgt toch enkel maar betekenis door alles wat eraan vooraf gaat, de bestemming is niet meer dan een friendly reminder dat het tijd is om terug naar huis te gaan.’

Dát is het lange antwoord. Eens onderweg, vergeet ik de vraag snel maar het antwoord herontdek ik telkens opnieuw. Ik moet gaan!

 

 

 

FAQ #1: hoe slecht is vliegen voor het klimaat?

Nog even geduld… binnenkort komt onze nieuwe website online, mét onder andere een uitgebreide FAQ-lijst. Vandaag in avant-première het antwoord in blogpostformaat op de eerste frequently asked question: Hoe slecht is vliegen voor het klimaat?   

 

Het steeds toenemende vliegverkeer zorgt voor een enorme druk op het klimaat door de uitstoot van grote hoeveelheden broeikasgassen. We reizen steeds meer en steeds verder per vliegtuig en één enkele vliegreis kan al onze inspanningen om onze persoonlijke CO2-uitstoot te verkleinen in één klap teniet doen.

Als we de klimaatverandering beneden de 1,5 graden grens willen houden (zoals vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs) mag een wereldbewoner gemiddeld niet meer dan 2,1 ton CO2 per jaar uitstoten tegen 2050. Met de hoeveelheid CO2 die we nu en in de toekomst de lucht inblazen enkel en alleen al door te vliegen, zal ons dat nooit lukken.

Wij Belgen leven serieus boven onze stand. Los van de bedrijven, de overheden en de overheidsinvesteringen stoten alleen al de Belgische gezinnen ongeveer 14 ton CO2 per persoon uit door alles wat we consumeren en hoe we leven – van de bouw en inrichting van van ons huis tot wat we kopen in de supermarkt, kledingwinkel of op die keihandige webshop.

Als individu is het schrappen van vliegreizen één van de meest betekenisvolle en efficiënte keuzes die je kan maken om je CO2-voetafdruk te verminderen, samen met onder andere de keuze voor een vegetarisch dieet of om minder of niet meer met de auto te rijden. Het licht uitdoen of je verlichting vervangen door ledlampen: prima, maar de milieuwinst die je er mee haalt is jammer genoeg relatief beperkt.

En door niet op een vliegtuig te stappen? Met een halve ton uitstoot geraak je nauwelijks Europa uit, voor een reisje naar New York zit je al boven de 2 ton uitstoot en als je naar heen en terug naar Australië vliegt blaas je 7 ton CO2-equivalenten de lucht in.

nuance
Het is onmogelijk de exacte CO2-uitstoot van een individu en de potentiële uitstootreductie te becijferen. Alle cijfers gaan steeds om gemiddelden, om grootteordes, ze gelden steeds bij benadering. Dat vliegreizen een substantiële bijdrage vormen in iemands persoonlijke CO2-voetafdruk is echter ontegensprekelijk.

Anderzijds is de strijd tegen de klimaatopwarming geen verhaal van één oplossing, er is niet één initiatief is dat vandaag kan zorgen voor de toekomst die we morgen nodig hebben. Met Zomer Zonder Vliegen focussen we ons op vliegreizen, maar zijn we ook deel van een groter verhaal. Elke actie, gedragsverandering of verandering in consumptie is voor ons waardevol, laat dat duidelijk zijn. Zo mogelijk nog belangrijker: het gaat niet enkel om gedragsverandering door individuen alleen maar om een gedeelde verantwoordelijkheid van burgers, overheden en bedrijven.

Meer weten?

  • In de studie Koolstofvoetafdruk van de Vlaamse consumptie door het VITO lees je alles over de CO2-uitstoot door de consumptie van de gemiddelde Vlaming.
  • De Global Carbon Atlas visualiseert de wereldwijde uitstoot per land en volgens een aantal andere parameters.
  • In een bijdrage in Environmental Research Letters gingen Zweedse wetenschappers op zoek naar de meest effectieve gedragswijzigingen om je persoonlijke CO2-uitstoot te verminderen: vliegen is er één van!