Een CO2-neutrale luchthaven: greenwashing voor gevorderden

Brussels Airport verspreidde afgelopen vrijdag een persbericht over de inzet van nieuwe elektrische bussen voor het transport van passagiers op de tarmac. Met de elektrische bussen versterkt de nationale luchthaven haar engagement om haar ecologische voetafdruk te verkleinen, lazen we onder andere. We werden er ook nog eens aan herinnerd dat de luchthaven in 2018 gecertificeerd werd als CO2-neutraal. Applaus op alle stoelen en banken? Mooi niet, hoogstens een kus van de juffrouw voor een staaltje schaamteloze greenwashing.

Ten eerste is CO2-neutraliteit al een erg misleidende term. Het klopt dat de luchthaven maatregelen neemt om de emissie te reduceren door bijvoorbeeld zonnepanelen te plaatsen, maar het is helemaal niet zo dat de luchthaven geen CO2 meer uitstoot. Er wordt enkel geïnvesteerd in CO2-compensatieprojecten elders in de wereld – een zeer belangrijke nuance. Over de zin of onzin van compensatie hebben we het met Zomer Zonder Vliegen trouwens nog niet zo vaak gehad. We werken op dit moment nog aan een visietekst, die we binnenkort ook zullen delen en zullen opnemen op onze nieuwe website in april, nog even geduld!

Ten tweede wordt het grote publiek ook op een nog veel meer problematische manier misleid: het grootste deel van de CO2-uitstoot door de luchtvaart gebeurt immers tijdens de vlucht. Slechts 5 % van de totale CO2-impact van de luchtvaart is toe te schrijven aan de operaties op de luchthavens zelf. Aan die ongemakkelijke waarheid gaan de slimme marketingjongens van de luchtvaartindustrie  volledig voorbij in hun poging om zichzelf een groen en duurzaam imago aan te meten.

Oh ja, alles voor de reiziger: er is ook wifi aan boord van de nieuwe bussen, laat Brussels Airport nog weten, oef! Dat doet ons eraan denken: stel je voor dat bomen wifi zouden uitzenden – zouden we dan geen bomen beginnen aanplanten als gekken? Helaas voorzien bomen bomen ons nu slechts van zuurstof, alle CO2-neutraliteit verdorie nog aan toe!

Meer weten over greenwashing voor gevorderden door de luchtvaartsector?

  • Met Zomer Zonder Vliegen maken we deel uit van het internationale netwerk Stay Grounded, een initiatief van de Oostenrijkse ngo Finance and Trade Watch. Zij brachten in 2017 een zeer verhelderend rapport uit over de illusie van groen vliegen. Je vindt het rapport hier, een samenvatting vind je hier

Vlaamse Regering voert vliegtaks voor vogels in

De Vlaamse Regering heeft gisteren met grote eensgezindheid een akkoord bereikt over de veelbesproken vliegtaks voor vogels, een gemeenschappelijk plan van de minister van Leefmilieu Joke Schauvliege en de minister van Dierenwelzijn Ben Weyts. Alleen de partij Groen stemde tegen, en enkele SPA-leden onthielden zich. Met de vliegtaks voor vogels komt de Vlaamse Regering tegemoet aan de jarenlange verzuchtingen van de luchtvaartsector.

Schauvliege sloeg gisteren avond al mea culpa in Ter Zake: ‘Achteraf bekeken is het eigenlijk onbegrijpelijk dat het zo lang geduurd heeft. We wisten al vele jaren dat de luchtvaart erg te lijden had onder het grote vogelbestand in het Vlaamse luchtruim. Ik ben fier dat we nu eindelijk een instrument in handen hebben om daar tegen op te treden’. Marc De Scheemaecker, CEO van Brussels Airport treedt haar bij: ‘Het is een belangrijke dag voor ons, die vogels zorgen voor zeer onveilige toestanden en voor een rem op de groei van één belangrijkste economische sectoren van ons land. Piloten moeten regelmatig uitwijken voor grote zwermen vogels. Rond Brussels Airport zijn dat vooral merels en spreeuwen, in Oostende meeuwen en aalschovers heb ik gehoord. Bovendien vliegen die rotbeesten regelmatig in de vliegtuigmotoren, ze schijten het hele luchthaventerrein onder, en ze bouwen nesten in de afvoerkanalen langs de startbanen, waardoor die verstopt geraken.’

Schauvliege: ‘Al in 1979 legde Europa de vogelrichtlijngebieden wettelijk vast, maar die bleken al vanaf het begin heel weinig doeltreffend – de vogels hielden zich helemaal niet aan de gemaakte afspraken. De bruine kiekendief kreeg bijvoorbeeld het vogelrichtlijngebied ‘Klein en Groot Schietveld, De Maatjes, Wuustwezelheide’ in de Provincie Antwerpen toegewezen, maar er werden exemplaren gespot zelf helemaal tot op de luchthaven van Charleroi in Wallonië, meer bepaald in de motor van een toestel van de Poolse low coast maatschappij Wizzair, levensgevaarlijk! Ik heb ontelbare keren aan Europa gevraagd om meer doortastende oplossingen, maar die kwamen er niet, dus namen we vanuit de Vlaamse Regering het heft zelf in handen’.

Ben Weyts vervolledigt: ‘Het is onaanvaardbaar dat het eigenlijk de gewone vliegtuigpassagier is die moet opdraaien voor de grillen van die vogels, die de passagiers opzadelen met vertragingen en een onveiligheidsgevoel. Daarom zullen vanaf nu maandelijkse inningen gebeuren bij Vogelbescherming Vlaanderen, de lokale afdelingen van Natuurpunt en alle andere verenigingen die verantwoordelijkheid dragen in de groei van het vogelbestand. De hoogte van de taks wordt vastgelegd op basis van de resultaten van de tellingen tijdens het jaarlijkse Grote Vogelweekend van Natuurpunt en verschillen van vogelsoort tot vogelsoort. Dat is niet meer dan billijk. Voor trekvogels vragen we een grotere inspanning dan voor bijvoorbeeld de specht, die meestal maar wat op één plek hangt te hangen. Arenden vliegen erg hoog, dus voor hen is ook de taks hoog. Voor duiven is de taks veel lager, want zij zitten meestal opgehokt. Het spreekt bovendien voor zich dat loopvogels vrijgesteld zijn van taks’.

In het oorspronkelijke plan van de Vlaamse Regering gold de taks ook voor sier- en gezelschapsvogels, maar daar kon het sterke lobbywerk van de Vlaamse Vereniging van Houders van Sier- en gezelschapsvogels (VVHSGV) een stokje voor steken. Ook de Koninklijke Belgische Vinkenzettersbond ontsprong de dans. Willy Goris, secretaris van de VVHSGV aan de telefoon: ‘mijn parkiet heeft maar één keer buiten gevlogen, dat was toen mijn vrouw in de lente van 1987 zijn kooitje liet openstaan. Het zou toch totaal oneerlijk zijn dat ik die taks voor hem zou moeten betalen. Gelukkig zag de Vlaamse Regering dat ook in. En wil je mij nu excuseren, want ik vertrek zo dadelijk voor een weekje met mijn vrouw naar Djerba’.

Voor altijd Zomer: crew wanted!

Seizoen 2 Zomer Zonder Vliegen op de startbaan!

Met onze kleine crew vrijwilligers startten we Zomer Zonder Vliegen op in februari van dit jaar, een impressie daarvan hier. We kijken tevreden terug op de afgelopen maanden. Meer dan 2000 reizigers beloofden op een ludieke manier om deze zomer niet in een vliegtuig te stappen, 2500 mensen gaven ons een duimpje op onze facebookpagina. Op die facebookpagina en op onze website en blog deelden we verhalen over vliegtuigvrij reizen, informeerden we over de klimaatimpact van de luchtvaart, enzovoort. We waren aanwezig op een waaier aan events waar we onze campagne voorstelden en mensen uitdaagden de alternatieven voor vliegtuigreizen te herontdekken. Ook door heel veel verschillende media werd Zomer Zonder Vliegen opgepikt en/of vermeld. Last but not least, organiseerden we zelf een succesvol slotevent. Kortom, steeds meer mensen worden zich bewust van de milieuimpact van vliegreizen.

We zijn alvast enthousiast om een vervolg te breien aan Zomer Zonder Vliegen. We nodigen iedereen uit op dinsdagavond 27 november in Gent om met ons mee te denken over dat vervolg!

–> Wat is de bedoeling van de avond?

Wij vertellen waar we met Zomer Zonder Vliegen verder naartoe willen en zijn heel benieuwd naar jullie ideeën én naar jullie feedback over het eerste seizoen. Aansluitend kunnen we brainstormen over hoe jullie engagement voor Zomer Zonder Vliegen er kan uitzien. Denk daar als voorbereiding gerust zelf ook al eens over na, met als leidraad de mogelijke taken die hieronder staan opgesomd.

–> Praktisch

We komen samen in de lokalen van het Gents Milieufront, Koningin Maria Hendrikaplein 5 in Gent (vlakbij het Sint-Pietersstation) op dinsdag 27 november om 19u45, einde voorzien rond 22u. Wie wil kan vroeger komen en een hapje meeëten bij de buren van Lekker Gec.

Ben je er graag bij of kan je er niet bijzijn maar wil je wel verder op de hoogte gehouden worden over toekomstige bijeenkomsten? Laat het ons in beide gevallen vliegensvlug weten via [email protected] !

Met zonnige groeten,

Peter-Paul, Nelson, Esther, Toby, Annelien en Charlotte
Zomer Zonder Vliegen-crew

Hoe zou je kunnen meewerken aan Zomer Zonder Vliegen?

  • Team Communicatie (1) –> ‘de schrijvers’: voor zowel offline als online geschreven kanalen: artikels, blogposts, persberichten, redactiewerk, social media
  • Team Communicatie (2) –> ‘de praters’: presentaties, infosessies, vertegenwoordiging, woordvoering: ‘Zomer Zonder Vliegen Road Show’ (presentaties bij organisaties, scholen,…), ZZV vertegenwoordigen op events, beurzen met infostand e.a.,…
  • Team Beeld en geluid –> layout, illustraties, foto’s, video,… voor online & offline communicatie
  • Team Website & Informatica –> technische ontwikkeling en onderhoud website, informaticabeheer
  • Team Beleid –> acties voor goedkope treintickets, sensibilisering reis- en andere organisaties, acties voor eerlijkere belastingen mbt. vliegverkeer,…: doelgroepen zoeken en afbakenen, partners en organisaties zoeken en samenwerkingen opzetten, charters afsluiten,…
  • Team Science –> wetenschappelijke achtergrond Zomer Zonder Vliegen: input leveren mbt. wetenschappelijke (milieu)aspecten luchtvaart (bv. mbt. berekening CO2-uitstoot van verschillende transportmodi), antwoorden op vragen van pers en publiek over milieuimpact luchtvaart,…
  • Op een andere manier :)!

We are not alone!

Stay Grounded!

Met Zomer Zonder Vliegen schrijven we mee aan een groter verhaal! Afgelopen weekend eindigden de Stay Grounded Global Action Weeks. Ons slotevent in Gent vorige week was één van de bijna dertig acties in elf verschillende landen, waarbij we het debat over de ongebreidelde groei van de luchtvaart wereldwijd op gang brengen. De vraag om een eerlijker transportsysteem en hernieuwde opvattingen over reizen – trager, bewuster, dichter bij huis klinkt luider dan ooit.

Spot Zomer Zonder Vliegen in de video hieronder, we are not alone!

#StayGrounded Action Weeks 2018

All across the globe people rise to counter aviation, demanding a just transport system! Yesterday was the final of the #StayGrounded Global Action Weeks with 27 actions taking place the Philippines, Mexico, France, UK, Austria, Denmark, Germany, Belgium, Sweden, Australia and Switzerland. Watch and share the summary video!Join 130 organisations around the world that have signed the #StayGrounded position paper outlining 13 steps to rapidly reduce aviation and create a transport system that is more socially just and ecologically sustainable: https://stay-grounded.org/position-paper/Find more information on the actions here: https://stay-grounded.org/action-weeks/ Video Credits: Editor: Victor Kössl Composer/Sounddesigner: Alexander ZlamalBrasil: Amigos DaTerra Brasil Philippines: PAMALAKAYA-Pilipinas Mexico: Coordinadora de Pueblos y Organizaciones del Oriente del Estado de México Frente Amplio No Partidista en contra del Nuevo Aeropuerto y otros Megaproyectos en la Cuenca del Valle de México France: Oui au train de nuit Back on Track train coalition Caminos al Buen Vivir vídeos. UK: RisingTideUK, Biofuelwatch, Reclaim The Power, Vote No Heathrow, No 3rd Runway Coalition, Campaign against Climate Change System Change, not Climate Change Grow Heathrow – Transition Heathrow Plane StupidDenmark: Bevar Jordforbindelsen Rådet for Bæredygtig Trafik NOAHGermany: Keine dritte Startbahn Schokofahrt Belgium: Zomer Zonder Vliegen Sweden: Flyglarm ArlandaAustralia: Residents Against Western Sydney Airport – RAWSASwitzerland: Lausanne Action ClimatGlobal Anti-Aerotropolis Movement Transport & Environment Global Forest Coalition Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland Kuzey Ormanları Savunması Ecologistas en Acción Heinrich-Böll-Stiftung Bewegungsstiftung 1% for the Planet Lush Charity Pot UK Rosa-Luxemburg-Stiftung ROBIN WOOD e.V. Guerrilla Foundation Dreikönigsaktion der Katholischen Jungschar Corporate Europe Observatory Attac Österreich Center for Biological Diversity ATTAC España Attac Deutschland Attac France (Officiel) France Nature Environnement Friends of the Earth International

Posted by Stay Grounded Network on Monday, October 15, 2018

Zomer Zonder Vliegen presenteerde: Stay Grounded!

Zomer Zonder Vliegen is gisterenavond feestelijk het eerste seizoen uitgevlogen!  Bedankt aan alle 140 aanwezigen op onze slotavond in Gent! We hopen dat jullie de lezing en het panelgesprek net zo inspirerend en boeiend vonden als wij.

De avond was niet hetzelfde geweest zonder de heerlijke hapjes van Soepcafé Dampkring (en de overschotjes van Letssavefood Gent), de hulp van de duurzame studenten van d’urgent en de ondersteuning door het duurzaamheidskantoor van de UGent. Ten slotte bedanken wij ook Gent Klimaatstad voor de financiële ondersteuning. MERCI ALLEMAAL!

Alle foto’s van de avond vind je in dit album op onze faceboopagina! Stay tuned, helemaal weg zijn we bijlange niet, binnenkort maken we winnaars van onze wedstrijd bekend. En daarna… beginnen we af te tellen naar seizoen 2!

 

Zomer Zonder Vliegen presenteert: Stay Grounded!

Worden vliegtuigen binnenkort milieuvriendelijk? Waarom is een vliegticket naar het buitenland vaak veel goedkoper dan een treinticket? Wat kunnen wij doen om duurzamer te reizen? En waarom doet de politiek zo weinig? Zomer Zonder Vliegen nodigt je uit op een avond waarop experten antwoorden zullen geven op deze en andere vragen.

Welkom op het slotevent van het eerste seizoen van Zomer Zonder Vliegen op 6 oktober, 19 u, Auditorium Oehoe, Coupure Links 653 in Gent! Vrije toegang met drank aan democratische prijzen, in samewerking met d’urgent en Soepcafé Dampkring en met de steun van  Gent Klimaatstad!

Wat kan je verwachten?

  • een lezing door Jan Mertens, die zich de afgelopen maanden meermaals mengde in het publieke debat met prikkelende opiniestukken. Is vliegen dé olifant in de kamer van het klimaatvraagstuk?
  • een panelgesprek met Paul Peeters (Luchtvaartdeskundige, Breda University), Laurien Spruyt (Bond Beter Leefmilieu), David van der Ha (KrisKras) en Ingrid Pira (Vlaams Parlementslid) waarin dieper ingegaan wordt op de verschillende aspecten van duurzaam reizen: gedragsverandering bij burgers, de rol van het beleid, de zin en onzin van CO2-compensatie,… Het debat wordt gemodereerd door Riadh Bahri (VRT). Aansluitend nodigen we het publiek uit om vragen te stellen aan de panelleden.
  • Vlaams Parlementslid Ingird Pira neemt de Stay Grounded position paper in ontvangst waarin opgeroepen wordt tot een daadkrachtig beleid dat de groei van de luchtvaartsector inperkt.
  • Een receptie waar je gezellig kan napraten, nadien mogen de voetjes van de vloer met DJ Kapitein Calippo!

 

Zomer Zonder Vliegen, ergens onderweg…

Zomer zonder vliegen vliegt uit! De komende weken zijn we allemaal ergens onderweg. Op facebook laten we wel nog regelmatig van ons horen maar onze blog gaat op een welverdiende vakantie.

Geen nood, de wedstrijd voor de Interrail Global Pass gaat gewoon de hele zomer door, blijf foto’s maken en delen, blijf ons taggen of facebook of instagram of mail ze gewoon, maar bovenal… beleef de zomer van je leven! 

Hasta la proxima!

We want you… for season 2!

Verander de wereld, begin bij jezelf! De eerste editie van Zomer Zonder Vliegen hebben we opgezet met een zeer kleine groep enthousiastelingen. We dromen van een tweede seizoen, maar dat kunnen we niet alleen! Heb je interesse om mee te werken aan het vervolg van Zomer Zonder Vliegen?

Laat via dit formulier weten dat je geïnteresseerd bent en op welke manier je misschien kan meewerken aan Zomer Zonder Vliegen.

Midden oktober plannen wij een evaluatiemoment van het eerste seizoen en een eerste samenkomst met iedereen die geïnteresseerd is om mee te werken aan de tweede editie. De exacte datum, locatie, ea. worden later meegedeeld. Bedankt ook aan iedereen die zijn interesse al eerder liet weten, we keep in touch!

Citytrip naar Istanbul

 

Op 29 oktober 2018 is het feest in Istanbul: het is de dag van de officiële opening van İstanbul Yeni Havalimanı, de derde luchthaven van de stad. De bouw startte in 2015, het eerste deel wordt weldra opgeleverd, de laatste fase is voorzien in 2030. Het wordt een luchthaven van ondraaglijke grootte, op een oppervlakte van meer dan 77 km² en met een toekomstige capaciteit van meer dan 150 miljoen reizigers per jaar. Hon-derd-vijf-tig miljoen (*)! Voor de aanleg werden honderdduizenden bomen gerooid en ook voor de bouw van de derde brug over de Bosporus – die zorgt voor een deel van de ontsluiting – moest een groot areaal waardevolle natuur wijken – collateral damage van de vooruitgang.

Het belang van Istanbul in de wereldgeschiedenis kent zijn gelijke niet en de omvang van het culturele erfgoed dat er te ontdekken valt gaat de verbeelding ver te boven. Miljoenen toeristen per jaar bezoeken de stad, en gelijk hebben ze! En toch, wat met de onwerkelijk grote milieuimpact die dat veroorzaakt zowel in de lucht als op de grond? De vraag is legitiem, het antwoord niet zo eenvoudig.

(*) Ter vergelijking: de luchthaven van Zaventem – 12 km² groot – heeft een capaciteit van zo’n 25 miljoen reizigers per jaar.

Wat nu? Niet meer naar Istanbul?

Zomer Zonder Vliegen staat voor een andere manier van reizen: minder ver, trager, bewuster. Istanbul zonder vliegtuig lukt perfect. Het vraagt misschien iets meer tijd, maar je krijgt er zo veel meer beleving voor in de plaats. Of waarom niet alvast de heenreis zonder vliegtuig doen, met tussenstops in – ik zeg maar wat – Wenen of Boedapest?

  • Net deze week stuurde Janne Camps ons foto’s op voor onze wedstrijd. Ze reisde samen met Michiel met de trein naar Istanbul en fietste al 2000 kilometer in Turkijke. Het verhaal van de treinreis lees je op hun blog, meer bepaald in deze blogpost. Foto’s van deze treinreis vind je ook hieronder!
  • Janne en Michiel moesten vier maal overstappen tussen Boekarest en Istanbul. Toby-van-ZZV deed beter. Hij ging in 2016 met de bus van Istanbul naar Boekarest zonder overstappen. Het is reizen zoals in de tijd toen Internet niet bestond. Er rijden verschillende busbedrijven maar die zijn zeer moeilijk online te vinden. Als ze al een website hebben, is die totaal niet up-to-date, deze bijvoorbeeld. Hoe het dan lukt om zo’n bus te nemen? Gewoon naar het busstation gaan en opstappen, tiens!