Frankrijk (3): De Vroolijke Tocht

Meer dan honderd jaar geleden schreef Cyriel Buysse De Vroolijke Tocht, over zijn Tour de France per automobiel in oktober 1910. De jaren daarna schreef hij nog drie andere verhalen over reizen in Frankrijk. Samen vormen ze een prachtig tijdsdocument waarin Buysse het genot van Frankrijk en reizen per auto bezingt, verhalen die tevens een verhelderend beeld geven van de maatschappij destijds.

De Vroolijke tocht begint met een schaamteloze ode aan de auto, Buysse was geen liefhebber van treinen. De auto is een vrije vogel, een renner, een landloper en een dromer, schrijft hij.  En toch is het De Vroolijke Tocht een verre van gedateerd reisverhaal, integendeel. Buysse schrijft letterlijk: Wij reizen niet om te vliegen, wij reizen om te zien. Het is Zomer Zonder Vliegen avant-la-lettre. De Vroolijke Tocht gaat over het trage reizen, het gezapige genieten,  het goede leven als god in Frankrijk.

Ik ken niets mooiers op de wereld dan de verrukkelijke streek die zich uitstrekt tussen Carcacassone en Lourdes, langs de groene heuvels en dalen van de Ariège. In Carcassonne had ik willen beeldhouwer zijn, om in somber basalt de tragische grootsheid van de oude Cité uit te beelden. Hier zou ik willen schilder zijn, om in tere kleuren en lijnen de innige bekoring van dit pastorale land terug te geven.

‘t Is een gezegend land en het wekt geen verwondering dat zwervers het tot hun beloofde land schijnen te hebben uitverkoren. Hoeveel van die heerlijke landlopers, zoals ze alleen en uitsluitend in Frankrijk bestaan, fier en eenzaam, echte vrijheidsvogels, poëten van de grote weg, komen en gaande zonder zich ooit ergens, al was’t maar voor één enkele, vaste, kalme dag te willen vestigen, onverschillig voor honger, koude, warmte, en hun gans aards bezit in een pakje op de rug dragen. Daar zit er weer één, op die zachte grasberm, onder de schaduw van een boom, met prachtig vergezicht op de zilvertoppen van de Pyreneeën. Dáár, en niet elders heeft hij willen zitten om te lunchen, hij eet een groot stuk droog brood met witte kaas en hij drinkt rode wijn uit een halfvolle fles.

Meer lezen over Frankrijk?

  • In 2010 reed fotograaf Michiel Hendryckx in het spoor van Cyriel Buysse 5000 kilometer door Frankrijk, waarbij hij halt hield bij alle plekken die Buysse heeft beschreven in zijn vier reisverhalen. De Vroolijke tocht, uitgegeven bij Lannoo is een heruitgave in geactualiseerde spelling van de verhalen van Buysse, met een uitgebreid voorwoord van Hendryckx. Ideaal voor enkele nostalgische uurtjes lezen om het verlangen naar Frankrijk aan te wakkeren.
  • Over het verlangen naar Frankrijk gesproken, voor wie niet graag leest maar liever prentjes kijkt, is er het gelijknamige fotoboek over het mooiste land ter wereld van diezelfde Michiel Hendryckx.
  • Nog meer voor de échte Frankrijkliefhebber: De ontdekking van Frankrijk van Graham Robb, over de geschiedenis van Frankrijk in de afgelopen drie eeuwen zoals je die nog nooit las, fantastisch boek!
  • En tot slot: deel 1 en 2 uit onze eigen mini Frankrijk-trilogie vind je hier en hier

De ultieme ZZV-tips voor jouw zomer zonder vliegen!

Ladies and gentlemen, this is your entire crew speaking…! De ZZV-crew zet voor jou enkele van haar persoonlijke favoriete vliegtuigloze bestemmingen op een rijtje, reizen of plekken waar we bijzonder goede herinneringen aan overhouden en zeker nog eens terugkeren! Zelf nog tips? Laat ze ons weten via mail, facebook, deel je foto op onze wedstrijdpagina en inspireer andere reizigers! Een zomer zonder vliegen, de zomer van je leven… zelfs in de winter ;-)!

  •  Esther: Oostenrijk

Tien dagen (!) deden we erover, met de auto van Salzburg naar Wenen. Via de snelweg nauwelijks drie uur rijden, maar langs kleine, kronkelige wegen is het een absolute aanrader voor slow travelers. Dorpje na dorpje val je van de ene verbazing in de andere: van het microklimaat in de Wachauvallei  waar abrikozen worden geteeld alsof je in Zuid-Spanje bent – tot het grote aantal fietstoeristen die de Donau door verschillende landen volgen, en met als kers op de taart Wenen. De Oostenrijkse hoofdstad krijgt best veel toeristen te verwerken, maar eens je de kleine hoekjes en kantjes van de stad leert kennen, kan je je goed voorstellen waarom Wenen al voor het negende jaar op rij is uitgeroepen tot “beste stad ter wereld om te leven”!

  • Nelson: Parque National de Aigüstores, Spanje

Het Parque National de Aigüstores in de Spaanse Pyreneeën ten westen van Andorra is een wandelparadijs met toppen tot meer dan 3000 meter. De GR11 – de wandelroute dwars door de Pyreneeën van de Atlantische Oceaan tot de Middellandse Zee – loopt ook pal door het Park. Je geraakt makkelijk in de Pyreneeën met de trein, bv. via Toulouse of Perpignan. Of als je een fietser en/of Tour de France-liefhebber bent, via de Port de la Bonaigua! Op de terugweg kan je ook Games of Thrones-stad Girona (ten noorden van Barcelona) meepikken – ik was trouwens op Erasmus in die stad!

  • Toby: Frankrijk in alle hoeken en kanten

Als kind wandelden we met het gezin de hele GR5 (bewegwijzerde wandeling van Bergen-op-Zoom naar Nice). Dat was een tienjarenproject – van mijn vijfde tot mijn vijftiende – en zeven zomers lang wandelden we door Frankrijk. Ieder jaar ontdekte ik een ander stukje van het land. Mama, is dat nu een Vogees?, vroeg ik, en ik wist met mijn verwondering geen blijf. De verwondering is nooit meer weggegaan, ik ging nog vaak naar de Vogezen terug en ieder jaar herontdek ik Frankrijk. Geen land in Europa kent voor mij zo een grote verscheidenheid als onze zuiderbuur. Er één favoriete plek uitpikken is onmogelijk, maar als het echt moet, kies ik voor de Causses in het Centraal Massief, waar snelstromende rivieren honderden meter diepe kloven hebben uitgesneden in de kalkplateaus. Tot in de 20ste eeuw was dit een totaal onherbergzame streek en ook nu nog is er boven op de hoogvlaktes nauwelijks leven te bespeuren. 

  • Peter Paul: Schotland

Mijn meest onvergetelijke vliegtuigloze reis deed ik… in de winter!  Samen met Jones reisde ik met de boot en de bus voor minder dan 100 euro naar Schotland. We deden een vijfdaagse trektocht in het westen van het land, van het Glenfinnanviaduct naar het plaatsje Inverie, dat vermeld wordt in het Guinness Book als meest afgelegen dorp in Groot-Brittanië! In putje winter sliepen we ofwel in de tent ofwel in bothies – eenvoudige berghutten. Onderweg kwamen we meer herten en Schotse hooglanderkoeien tegen dan mensen. Soms liepen we tot onze heupen door de sneeuw, wat zwaar kon zijn, maar de vergezichten maakte het absoluut de moeite waard. Jones overleed enkele maanden later, wat de herinnering aan deze reis nog meer bijzonder maakt.

 

Frankrijk (2): Delouzes-Rosières

Najaar 2013, het Franse platteland. Pastorale. De oogst is binnen, de mild glooiende akkers zijn leeg en verlaten, een kalenderplaatje. De ochtendlijke hemel boven Lotharingen op die koude oktoberdag is machtig blauw, een morgen zoals in de grote dagen. 

Het in het weidse landschap plompverloren Delouze-Rosières zie ik al van ver. Het panorama – een zeventigtal huizen en een kerktoren – is vele decennia geleden geschilderd en sindsdien onaangeroerd. De brede maar heerlijk rustige D960 schurkt zich rakelings tegen de dorpsrand aan: passanten zoals ik worden subtiel op afstand gehouden. Een dorp in de kantlijn, met als enige reden van bestaan de enkele tientallen mensen die er wonen.

Ik koester het mysterie en fantaseer over hoe het dorp zich de voorbije eeuwen gevormd heeft  en hoe het geworden is tot wat het vandaag is, een zeker anachronisme in een voortrazende wereld. Het verstilde Delouze-Rosières kreeg plaats in geschiedenisboek noch toeristische gids. Waarom zou het ook? Alleen al in Frankrijk zijn duizenden Delouzes. Geen koningen zijn er geboren, geen kastelen gebouwd, geen revoluties gesmeed, geen helden gevallen en geen grote verhalen geschreven.

Én toch ben ik wanhopig benieuwd naar het kleine verhaal van dat onbetekenende en niet eens zo mooie dorpje in een onmetelijk Avondland. Het is vast een verhaal met kwajongens en een dorpspastoor met losse handjes, een verhaal over een jongeman die vele jaren eerder wegvluchtte en na een lange carrière in de hoofdstad terugkeert naar zijn geboortedorp, van een lange hete zomer, een hoogoplopende familievete en bloeiende romances, van de triomf van het alledaagse, van een klein dorp dat telkens weer wordt ingehaald door een veel grotere wereld.

De weg jaagt mij onontkoombaar verder. Delouze-Rosières ligt al lang achter mij. Het verhaal van Delouze-Rosières is ook het verhaal van Abainville, Horville-en-Ornois, Chassey-Beaupré, Lézeville, Germay, Germisay, Epizon, Busson, Reynel en Vignes-les-Côtes. Steeds opnieuw word ik uitgedaagd het verhaal heruit te vinden, de verbeelding aan de macht.

Frankrijk heeft verhalen voor een heel leven.

In april 2018 ging ik terug naar Delouzes-Rosières. Het panoroma was onveranderd, ik had niet anders verwacht. Er zijn nog zekerheden, en Frankrijk is er één van.

Zelf op zoek naar jouw eigen Delouze-Rosières deze zomer?

  • Frankrijk telt meer dan 35000 gemeentes, meer dan de helft hebben minder dan 500 inwoners, ontelbare dorpen tellen hooguit 100 inwoners.
  • Het kleinste dorp is Rochefourchat in de Drôme – met één enkele inwoner, toch mét wikipediapagina!
  • 155 dorpen behoren tot les plus beaux villages de France, aangeduid door de gelijknamige onafhankelijke organisatie. Over welke dorpen het gaat en wat hun troeven zijn, ontdek je op deze website.
  • Dat een klein dorp soms wel plotseling – en op de meest ondenkbare manier – deel kan worden van de wereldgeschiedenis, bewijst het verhaal van Oradour-sur-Glane, niet ver van Limoges in het departement van de Lot. In 1944 werd het het hele dorp uitgemoord door de terugtrekkende nazis. Het was de grootste massaslachting door de nazi’s op burgers in Frankrijk. Na de oorlog bleef het zwartgeblakerde dorp onaangeroerd als oorlogsmonument – ondenkbaar aangrijpbaar, maar we raden zeker aan om er voor van de autostrade te gaan als je op weg bent naar het Zuiden. Het verhaal van Oradour lees je hier.

Frankrijk (1): wachten op de trein

Minder dan een week geleden ben ik met de fiets thuis vertrokken maar het lijkt een eeuwigheid geleden, er is zoveel gebeurd. Vanuit het Zuid-Franse stadje rijden weinig treinen naar het TGV-station in de grotere stad. Maar deze ene keer vind ik het niet erg om te wachten op de trein.

Alles is gezegd. Ik voel geen enkele nood een gesprek aan te knopen met de schaarse andere terrashangers van het anonieme café de la Gare. Ik drink mijn bier eindeloos langzaam en denk terug aan het gerimpelde vrouwtje in het dorpje in Lotharingen, dat mij op twee tomaten trakteerde – Vous voulez une tomate? – Prenez-en deux, on ne peut pas rester debout sur une jambe. Ik herinner me het bejaarde koppel waar ik dag twee binnenviel tijdens het middageten – on n’a jamais été à Paris – de enthousiaste winkelgerant – vous êtes courageux monsieur, de man die zijn huis tot de nok had volgestouwd met brandhout, de wielertoerist op de parking van het warenhuis, de tractorbestuurder die mij de weg wees, het praatje met de melancholische postbeamte tijdens die sprankelende morgen in het Chartreusemassief, de jeugdherberguitbaters, de behulpzame kinderen in een voor de rest al vergeten dorp in de Drôme, de opgewekte boer die in dat godverlaten gehucht in de Jura zijn koeien de stal in dreef, de luttele andere fietsers die ik kruiste – handje even in de lucht. Provinciaal Frankrijk uit mijn dromen, elle me manque déjà…

Ik moet me toch nog reppen om de trein te halen.

Zelf ook met de trein door Frankrijk reizen deze zomer?

  • Ouigo, Het publieke geheim van de Franse Spoorwegen: low cost treinen naar het Zuiden van Frankrijk! Als je genoeg op voorhand boekt, kan je voor tien euro van Tourcoing (vlak over de grens bij Kortrijk) naar Marseille. Check it out, daar kan zelfs Ryanair niet tegenop! Zelf je fiets kan onder bepaalde voorwaarden mee!
  • In een groot deel van Zuid-Oost Frankrijk (regio Occitane) kan je de trein nemen voor één euro! De goedkope tickets worden online aangeboden vanaf drie weken op voorhand,  onmiddellijk boeken is de boodschap want uitgeput is uitgeput. Kijk snel op deze website!
  • Een overzicht van de mogelijkheden om je fiets mee te nemen op de trein in Frankrijk vind je hier.
  • ZZV-crewmember Nelson schreef op zijn blog ook een stukje over zijn treinreisavonturen in Frankrijk