3. Hoe wordt de CO2-uitstoot van een vliegreis berekend?

CO2 is het belangrijkste broeikasgas. Een vliegtuig heeft al snel enkele duizenden liter kerosine mee aan boord. Per liter kerosine wordt bij de verbrandingsreactie ongeveer 2,5 kilogram CO2 en 1 kilogram waterdamp gevormd. Naast CO2 zijn er ook minimale fracties van andere broeikasgassen (bijvoorbeeld CO). De totale uitstoot van de verschillende broeikasgassen wordt steeds uitgedrukt in totaal aantal CO2-equivalenten (CO2e), waarmee kan uitgedrukt worden hoeveel een broeikasgas bijdraagt aan de opwarming van onze planeet, gebruikmakend van een equivalente concentratie CO2.

Op de lagere school leerden we al dat onze atmosfeer eigenlijk als een serre werkt. Door de toename van broeikasgassen raakt de energiebalans van die serre in de war. Door de radiative forcing - er valt meer energie in op aarde dan dat er terug wordt uitgestraald - warmt broeikas Aarde op. Daarnaast zorgen ook de vorming van condenssporen en cirruswolken voor opwarmingseffecten, evenals de emissies van andere niet-broeikasgassen, zoals NOx en roetdeeltjes. Om een goed beeld te krijgen van de werkelijke impact van vliegtuigemissies op het klimaat, worden deze bijkomende opwarmingseffecten door de meeste CO2-calculators meegenomen in de berekening.

Over de impact van broeikasgassen op de opwarming bestaat unanieme wetenschappelijke consensus. De klimaateffecten van niet-broeikasgassen en hun onderlinge correlaties worden wetenschappelijk nog niet volledig begrepen, maar aangenomen wordt dat ze het totale opwarmingseffect vergroten met een factor 1,5 tot 3 - de radiative forcing index (RFI). Verder onderzoek is zeker nodig.

Doe het zelf

Online vind je een groot aanbod aan CO2-calculators - vaak gekoppeld aan een compensatietool - waarmee je de uitstoot van een vliegtuigreis kan berekenen (zie ook de vraag over compensatie elders in de FAQ’s). De calculators zijn gebaseerd op overheidsstudies over emissiefactoren (de uitstoot per passagier per reizigerskilometer van verschillende transportmodi). Wij probeerden er een aantal uit.

Berekening van de CO2-uitstoot met verschillende calculators (CO2e kg/pp)

bron: divers

De verschillende CO2-calculators geven verschillende uitkomsten. Bij sommige calculators kan je het type vliegtuig opgeven, daarnaast gebruiken de verschillende calculators ook verschillende RFI’s, Treecological brengt de uitstoot tijdens de productie en het transport van de brandstof mee in rekening, er worden aannames gedaan over de bezettingsgraad van het vliegtuig (Greenseat en ICAO houden daar bijvoorbeeld geen rekening mee), enzovoort. De verschillen zie je in de tabel - het gaat telkens om de totale uitstoot CO2e voor een retourvlucht.

Greenseat houdt bij haar berekeningen helemaal geen rekening met de radiative forcing index, wat het grote verschil met de andere calculators verklaart. Ook ICAO (de sectororganisatie van de internationale luchtvaart) doet dat niet, maar zelfs dan is de door deze calculator berekende uitstoot erg laag. De calculators van Greenseat en ICAO zijn dus weinig relevant want hoe dan ook misleidend. De andere in de tabel vermelde calculators kunnen beschouwd worden als goede rekentools.

Aan de verschillende calculators is telkens een compensatietool verbonden. Elke tool gebruikt een eigen prijszetting voor 1 ton CO2. Als door de ene calculator een lagere CO2-uitstoot berekend wordt, kan die alsnog tot een hoger compensatiebedrag leiden dan een andere calculator.

Grootteordes
Welke calculator of onderliggende methodologie je ook gebruikt, de grootteordes spreken hoe dan ook voor zich. De uitstoot van één enkele vliegreis kan al jouw inspanningen om je persoonlijke CO2-uitstoot te verkleinen in één klap teniet doen, dat is ondertussen wel duidelijk, niet?

Andere veelgestelde vragen

4

Welke toekomst heeft de luchtvaart?

De CO2-uitstoot van de luchtvaart neemt steeds toe, zowel in absolute cijfers als wat betreft het aandeel in de totale mondiale uitstoot. Enkel door een drastische reductie van de luchtvaart kunnen we de doelstellingen van Parijs halen om de opwarming beneden anderhalve graad te houden. De luchtvaart groeit exponentieel. Technologische of operationele verbeteringen zullen nooit voldoende zijn om de voortdurend toenemende uitstoot te stoppen en al helemaal niet om de totale uitstoot te doen afnemen.


Lees meer
5

CO2-compensatie: hot or not?

Het is beter dan niets, hoor je vaak als het over compensatie gaat, maar zo eenvoudig is het niet. We moeten niet compenseren, we moeten reduceren! De huidige compensatieprogramma’s bevatten geen enkele incentive om mensen minder voor het vliegtuig te doen kiezen. Integendeel, compensatie maakt vliegen sociaal aanvaardbaar - ‘ik compenseer toch’. De meeste compensatieprojecten gebeuren in het Zuiden. Compensatie is in essentie dus onrechtvaardig: dat deel van de wereld dat sowieso al een lage CO2-uitstoot heeft moet iets doen of krijgt iets opdat een ander deel van de wereld lustig kan blijven verder vliegen en CO2 uitstoten.


Lees meer
6

Welke regels gelden er voor de luchtvaartsector in de klimaatstrijd?

Het hele huis staat in brand, maar we blijven geloven dat één emmer water wel zal volstaan om te blussen: zó zou je de regulering rond de klimaatimpact van de luchtvaart kunnen samenvatten. Het klimaatakkoord van Parijs legde de bovengrens voor de opwarming vast op anderhalve graad. Elk land op onze planeet moet de nodige inspanningen doen om die doelstelling te bereiken - elk land zal alles op alles moeten zetten om de CO2-uitstoot drastisch naar beneden te halen. Sterk lobbywerk van de luchtvaartjongens daar in Parijs: ze slaagden erin het internationale vliegverkeer netjes buiten het klimaatakkoord te houden.


Lees meer
Terug naar alle veelgestelde vragen