4. Welke toekomst heeft de luchtvaart?

De CO2-uitstoot van de luchtvaart neemt steeds toe, zowel in absolute cijfers als wat betreft het aandeel in de totale mondiale uitstoot. Enkel door een drastische reductie van de luchtvaart kunnen we de doelstellingen van Parijs halen om de opwarming beneden anderhalve graad te houden. De luchtvaart groeit exponentieel. Technologische of operationele verbeteringen zullen nooit voldoende zijn om de voortdurend toenemende uitstoot te stoppen en al helemaal niet om de totale uitstoot te doen afnemen.

In 2018 namen bijna 4,5 miljard passagiers een vliegtuig. Bij ongewijzigd beleid zullen dat er in 2030 meer dan 7 miljard zijn. Het aandeel van de internationale luchtvaart in de totale mondiale CO2-uitstoot wordt steeds groter en groeit van enkele procenten nu naar meer dan 20 % in 2050. Het klopt dat vliegtuigen zuiniger worden (met ongeveer 1 tot 1,5 % efficiëntiewinst per jaar), maar die technologische verbeteringen worden volledig teniet gedaan door de groei van het aantal vluchten. De totale uitstoot blijft dus toenemen.

Uitstoot van de luchtvaart (internationaal + binnenlands verkeer, Mton/jaar)

bron: IATA fact sheets

Jongleren met cijfers

In rapporten of websites met cijfers over de uitstoot door de luchtvaart (bv. van de ICAO) heeft men het vaak enkel over international aviation. Ook domestic aviation heeft een belangrijk aandeel in de totale CO2-uitstoot van de luchtvaart - ze vormen ongeveer ⅓ van die totale uitstoot. Welke grafieken over de uitstoot van de luchtvaart je ook bekijkt, de curves lijken allemaal hard op elkaar: ze stijgen exponentieel.

Een studie uitgevoerd in opdracht van het Europees Parlement stelt dat de uitstoot door de internationale luchtvaart in 2030 39 % lager moet zijn dan in 2005 willen we de doelstellingen van Parijs halen. Concreet: in 2005 bedroeg de uitstoot van de internationale luchtvaart circa 400 Mton CO2e, in 2018 was dat al meer dan 600 Mton, in 2030 zal de luchtvaart 1000 Mton CO2e of meer uitstoten, in plaats van de gewenste 250 Mt - en dat is dan nog zonder rekening te houden met de uitstoot van de binnenlandse luchtvaart.

Groei, groei, groei
De klimaatimpact van de luchtvaart heeft de limieten al lang overschreden, maar voor de sector blijft het mantra van eindeloze groei heilig. De ongebreidelde groei van de luchtvaart is het resultaat van zowel politieke structuren en belastingvoordelen als het gevolg van culturele opvattingen over consumptie, vrijheid, onafhankelijkheid en een hypermobiele, kosmopolitische levensstijl die steeds meer genormaliseerd wordt.

De regelgeving binnen de luchtvaartsector wordt sterk beïnvloed door de druk van een zeer machtige lobby. Beperkingen aan de groei van de luchtvaart kunnen er enkel komen door striktere internationale regels, opgemaakt door volledig onafhankelijke instanties. Het internationale transportsysteem dient grondig hervormd te worden. Enkel zo kan de luchtvaart tegen 2050 tot de proporties teruggebracht binnen de grenzen van een leefbare planeet.

Andere veelgestelde vragen

5

CO2-compensatie: hot or not?

Het is beter dan niets, hoor je vaak als het over compensatie gaat, maar zo eenvoudig is het niet. We moeten niet compenseren, we moeten reduceren! De huidige compensatieprogramma’s bevatten geen enkele incentive om mensen minder voor het vliegtuig te doen kiezen. Integendeel, compensatie maakt vliegen sociaal aanvaardbaar - ‘ik compenseer toch’. De meeste compensatieprojecten gebeuren in het Zuiden. Compensatie is in essentie dus onrechtvaardig: dat deel van de wereld dat sowieso al een lage CO2-uitstoot heeft moet iets doen of krijgt iets opdat een ander deel van de wereld lustig kan blijven verder vliegen en CO2 uitstoten.


Lees meer
6

Welke regels gelden er voor de luchtvaartsector in de klimaatstrijd?

Het hele huis staat in brand, maar we blijven geloven dat één emmer water wel zal volstaan om te blussen: zó zou je de regulering rond de klimaatimpact van de luchtvaart kunnen samenvatten. Het klimaatakkoord van Parijs legde de bovengrens voor de opwarming vast op anderhalve graad. Elk land op onze planeet moet de nodige inspanningen doen om die doelstelling te bereiken - elk land zal alles op alles moeten zetten om de CO2-uitstoot drastisch naar beneden te halen. Sterk lobbywerk van de luchtvaartjongens daar in Parijs: ze slaagden erin het internationale vliegverkeer netjes buiten het klimaatakkoord te houden.


Lees meer
7

Allemaal met de trein dan maar, is dat haalbaar?

Het aandeel van korte-afstandsvluchten binnen de Europese luchtvaart is aanzienlijk. Op Brussels Airport alleen al spreken we per jaar over miljoenen passagiers die op het vliegtuig springen naar één of andere Europese stad in een straal van 1500 kilometer. Zou het internationale spoor de reislust van een dergelijke hoeveelheid bijkomende reizigers de baas kunnen? Niet meteen, maar wat niet is, kan komen!


Lees meer
Terug naar alle veelgestelde vragen